( 11 ) ، وانگهى اين نقل در متن عربى نيز وجود دارد فقط اندكى پايينتر در جايى ديگر . گرچه مىتوان دقيقا معيّن كرد افتادگى در كدام واژه به پايان مىرسد ، اما به سبب تغيير ترتيب جملهها در نسخهء فارسى ، در پى نقل نامبرده جملههايى در نسخهء الف ديده مىشود كه در نسخهء فارسى وجود ندارد .
( 8 ) . معصره - دستگاه عصارهگير .
( 9 ) . انبانها - كيسههاى چرمى .
( 10 ) . مقر - يكى از نامهاى عربى صبر ؛ نك . شمارهء 1011 .
( 11 ) . در اينجا چهارمين افتادگى در نسخهء الف به پايان مىرسد ، نك . شمارهء 582 ، يادداشت 3 .
( 12 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : ثم هو المقر كالوتد ، بايد خواند و هو المقر كالوتد ، قس . شمارهء 343 .
( 13 ) . الراسن ، نك . شمارهء 459 . به عقيدهء ابن سينا ( 603 ) چنين قياسى نادرست است .
( 14 ) . الاسقوطرى ، از نام جزيره سقوطرا ، نك . يادداشت 21 .
( 15 ) . نسخهء الف : سمنجانى ، نسخهء فارسى : شحمانى ، در حاشيهء نسخهء الف : سامجانى و سامكانى ، ابن سينا ( 603 ، متن عربى ، ص 415 ) : السمنجانى . به نظر مىرسد كه با نام شهر سمنگان ( صورت عربى :
سمنجان ) ارتباط داشته باشد . در شاهنامه بارها از سمنگان ياد شده است . اين شهر در بخش شرقى افغانستان امروزى نزديك شهر بغلان ( شاهنامه ، ج
II
، 563 ) واقع است . در فرهنگهاى فارسى اشاره مىشود كه سمنگان در اهواز واقع است ؛
II , Vullers
، 323 . از آنجا كه اين نوع صبر زرد را « صبر فارسى » نيز مىنامند ( نك . محيط اعظم ،
III
، 164 ) ، باز هم نوشتار « سمنگان » تأييد مىشود .
( 16 ) . نسخهء فارسى گونهاى ديگر را مىآورد كه به متن ديوسكوريد (
III
، 22 ) نزديكتر است :
« ديسقوريدس گويد : برگ [ صبر ] به برگ عنصل [ پياز دريايى ] نزديك است به هيئت و ستبر باشد . هريك از برگهاى او از پس مايل بود و عريض باشد و به اين صفت به كارد مشابهت دارد . بر هر دو طرف برگ او خارها باشد » .
( 17 ) . نسخههاى الف و ب : ساق شبيه باياب المقر ، نسخهء پ : . . . بأنياب المقر ، نسخهء فارسى :
بانياريقن ، بايد خواند بانتاريقن - يونانى ، ساقه خنثى چنين ناميده شده است ؛ نك .
تئوفراست ، 481 ، يادداشت 96 ؛ ديوسكوريد ،
II
، 168 و
III
، 22 .
( 18 ) . نسخههاى الف و ب : سفود السر ، نسخهء فارسى : سقودانس ، بايد خواند اسفودالس - يونانى ، نك . شمارهء 43 .
( 19 ) . نك . يادداشت 18 .
( 20 ) . نسخهء الف : و عروقها واحد كالوتد ، ديوسكوريد ،
III
، 22 : و عرقها واحد شبيه به وتد ، نسخهء پ : و عروقها واقفة كالوتد .
( 21 ) . جزيرة اسقوطرا - جزيرهاى در اقيانوس هند ، نزديك كرانهء شرقى آفريقا ؛ منابع عربى ،
II
، 423 .