كرده است .
دربارهء نقلهاى منظوم
مىدانيم كه موضوع عمده كارهاى بيرونى علوم فيزيك ، رياضى و طبيعى بود اما در عين حال به علوم اجتماعى نيز توجه زيادى مبذول مىداشت و چند اثر تاريخى نوشته كه متأسفانه به ما نرسيده است . « 211 » توجه بيرونى به نظم عربى را نيز نبايد از نظر دور داشت . قطعاتى از اشعار بيرونى بهجا مانده « 212 » و افزونبر آن ، او چند اثر خود را به شعر اختصاص داده كه به ما نرسيده است :
1 . قافية الالف من الاتمام فى شعر ابى تمام (
Boilot
، شمارهء 86 ) .
2 . كتاب شرح شعر ابى تمام (
Boilot
، شمارهء 163 ) .
3 . كتاب التعلل باحالة الوهم فى معانى نظم اولى الفضل (
Boilot
، شمارهء 164 ) . اين اثر در نقد ادبى است . « 213 »
4 . كتاب مختار الاشعار و الاثار (
Boilot
، شمارهء 165 ) .
اشعار پرشمارى كه در آثار علمى - تخصصى بيرونى آمده خود دليل آشنايىاش با نظم قديم و جديد زبان عرب است . اشاره به شعرا در الجماهر و صيدنه بهويژه فراوان است . فهرست شعرايى كه در الجماهر به آنها اشاره شده به 84 نام مىرسد كه از آنها 17 نام تشخيص داده نشده است . « 214 » در صيدنه به نام 65 شاعر اشاره شده كه بيش از نيمى از آنها در الجماهر نيامده است . بين آنها شاعران اعصار گوناگون ، از كلاسيكهاى پيش از اسلام گرفته تا معاصران بيرونى كه در غزنه مىزيستند ، ديده مىشود . « 215 » شعرهاى نقلشده معمولا در قطعات كوچك 1 ، 2 ، 3 ، 4 سطرى است . بيرونى در مقدمهء خود يك شعر 14 سطرى و در بخش الفبايى سه قطعهء 6 ، 8 و 9 سطرى را آورده است . در
( 211 ) .
Boilot
، شمارههاى 150 ، 160 ، 161 ، 162 .
( 212 ) .
Boilot
، شمارهء 166 .
( 213 ) .
Brockelmann , GAL , SB , I , 875 .
( 214 ) . الجماهر ، 409 .
( 215 ) . دربارهء شاعران معاصر بيرونى نك . شمارههاى 127 ، 403 و 480 .