[ انواع ] شراب است كه از روى شهرهاى معروف در روم ناميده شده است ، همچنانكه [ عربها ] مىگويند قطربّلى 9 و جادى 10 . اگر شراب سياه باشد ، آن را بوليلى 11 مىنامند .
( 1 ) . قس . ديوسكوريد ،
V
، 6 ؛ ابو منصور ، 166 ؛ ابن سينا ، 720 .
( 2 ) . اونوس و اونيوس - يونانى .
( 3 ) . خواندن مشروط : اوينين .
( 4 ) . خمرا ، قس .
I , Low
، 94 .
( 5 ) . مى ، قس .
II , Vullers
، 1245 . نسخهء فارسى مىافزايد : « به هندى « مد » گويند و « سرا » نيز گويند » ؛ قس .
Platts
، 650 و 1013 .
( 6 ) . نسخهء الف : بلناطيانوس ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : يلطيالوس .
( 7 ) . نسخهء الف : اميناوس ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : اومياوس .
( 8 ) . نسخهء الف : نسطر ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : سيطرا ، بين نامهايى كه ديوسكوريد مىآورد ، اين نامها از انواع شراب ديده نمىشود .
( 9 ) . قطربلى ، « قطربّل » نام دو محل است كه يكى از آنها در عراق در غرب دجله قرار دارد و در آنجا شرابى به نام « قطربلى » توليد مىشود ( تاج العروس ،
VIII
، 81 - 82 ) .
( 10 ) . جادى ، شرابى است به رنگ زعفران ( از نام الجادية ، محلى در سوريه ) كه در آنجا زعفران توليد مىشود ؛ نك .
Lane
، 394 .
( 11 ) . ابو ليلى ،
Lane
، 3015 : امّ ليلى ، ليلى در اينجا به معناى « مستى » ( النشوة ) است .
407 . خمسة اوراق 1
- پنجه برگ رونده
اين بنطابيلون 2 يا بطاليون 3 است .
( 1 ) . ترجمهء مستقيم « پنج برگ » يونانى -
Potentilla reptans L .
؛ ديوسكوريد ،
IV
، 36 ؛ ميمون ، 263 ؛
III , Low
، 190 ؛ عيسى ، 17 147 . اين عنوان در حاشيهء نسخهء الف ، ورق 59 ب نوشته شده و در نسخههاى پ و فارسى حذف شده است .
( 2 ) . بنطابيلون ، نك . يادداشت 1 .
( 3 ) . بطاليون ، احتمالا تحريف بنطابيلون .
408 . خمط 1
.
Salvadora persica Gaerth
ابو حنيفه : اين درختى است شبيه سدر ، ميوهاش به توت مىماند .
الفرّاء مىگويد : « خمط » همان « برير » 2 است و اين ميوه « اراك » است .
( 1 ) . قس . ابو حنيفه ، 375 ؛ عيسى ، 15 161 .