ابو حنيفه : حوّاء 6 كاهوى دشتى 7 است .
جالينوس : هرقلوس 8 را كه هنوز تازه است مىخورند ، اما هنگامى كه خشك شد ، خاردار مىشود . در حاشيهء [ كتاب جالينوس ] : سنخوس 9 و اين « خس الحمار » 10 است .
الدمشقى : خس الحمار داروى سرد است ، طبيعتش آبى و خاكى است .
طلحشقوق 11 به زابلى خرچكوك 12 ناميده مىشود ، به همين جهت گمان مىرود كه خس الحمار همان « خرچكوك » باشد .
الحاوى : انخوسا 13 طبق ديسقوريدس و ثبت اسماء الادوية به معناى « خس الحمار » است .
ديسقوريدس : برگهاى [ خس الحمار ] شبيه [ برگهاى ] كاهو برگ نازكند ، پوشيده از كرك ، زبر ، به رنگ سياه و پرشمارند ، پيرامون ريشه مىرويند و تنگ هم به ريشهاى 14 به ضخامت يك انگشت مىچسبند . رنگش در تابستان مانند خون سرخ است و دستى را كه با آن تماس يابد رنگين مىكند . آن در زمينهاى سخت مىرويد .
اوريباسيوس [ مىگويد ] ثريداكس 15 .
ديسقوريدس : كاهو دشتى شبيه بستانى است ، [ اما ] پوستهء تخمهايش ضخيمتر است . در آن ، شيره بسيار است ، برگهايش متمايل به سفيدى و شبيه برگهاى خشخاشاند 16 .
( 1 ) .
Lactuca scariola L .
يا
Lactuca sativa L .
- كاهو ، كاهو بستانى ؛ سراپيون ، 122 ؛ ابو منصور ، 169 ؛ ابن سينا ؛ 757 ؛ ميمون ، 175 ، 240 .
( 2 ) . نسخهء الف : خسى ، نسخهء فارسى : خسا ، قس .
I , Low
، 425 .
( 3 ) . نسخههاى الف و پ : لبه ، بايد خواند لبنه .
( 4 ) . ثاذربوس - ( ؟ ) .
( 5 ) . لبا ( لبنا ) دحسا .
( 6 ) . الحواء .
Zollikoferia nudicaulis B
؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 30 ؛ عيسى ، 15 192 .
( 7 ) . قس . ابو حنيفه ، 233 .
( 8 ) . نسخهء الف : الهرقلوس ، نسخهء فارسى : هركلوس - يونانى - گل قاصد دارويى ، نك .
شمارهء 1087 .
( 9 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : دسنجوس ، بايد خواند سنخوس - يونانى -
I , Low , Sonchus oleraceus L .
، 437 .
( 10 ) . خس الحمار - « كاهوى خر » ؛ اين ممكن است .
I , Dozy ) Sonchus oleraceus L .
، 370 ) يا
Anchusa tinctoria L .
باشد ؛ نك . شمارهء 34 .