الخليل : [ حندقوقى ] گياهى شبيه سفسفة 11 است ، مردم حضر آن را « حندقوق » مىنامند .
حمزه ، الخليل و المشاهير : [ حندقوقى ] همان ذرق 12 است .
ابو حنيفه : [ حندقوقى ] همان عرقصاء و عريقصاء 13 است . او مىگويد كه حندقوقى از نظر برگ و هم از نظر بلندى خود شبيه قتّ [ يونجه ] 14 است . آن در درهها و جاهاى باتلاقى مىرويد . سپس مىگويد كه حباقى 15 واژهء حيرى است و به زبان نبطى « حندقوقى » [ ناميده مىشود ] ؛ در صحرا آن را ذرق مىنامند . نيز مىگويند كه اين سبزىاى تند و تيز است كه در چمنزارها جايى كه آب باران جمع مىشود ، مىرويد .
( 1 ) . حندقوقى بستانى -
Trigonella caerulea Ser .
، حندقوقى دشى -
Trigonella elatior Sbth .
؛ ميمون ، 147 ؛ عيسى ، 3 - 2 183 . قس . ديوسكوريد ،
IV
، 93 ؛ سراپيون ، 236 ؛ ابو منصور ، 131 ؛ ابن سينا ، 257 . اين نام منشأ سريانى دارد .
( 2 ) . يعنى آخرين حرف ، نزديكتر به « اى » تلفظ مىشود .
( 3 ) . طريفولون - يونانى - « سه برگى » .
( 4 ) . كركريانى ، قس .
Low , Pf .
، 94 .
( 5 ) . ديوسپست ، قس .
I , Vullers
، 960 .
( 6 ) . سوك ( ؟ ) .
( 7 ) . الرطبة البريه ، نك . شمارهء 465 .
( 8 ) . عرق - « ريشه » .
( 9 ) . ابن بيطار يادآور مىشود كه حنين در اينجا دچار اشتباه شده است . ابن بيطار ، جامع ،
II
، 40 .
( 10 ) . القت الرطب ، نك . شمارهء 465 .
( 11 ) . السفسفة ،
Lane
، 1368 : اين مرزنگوش است ؛ برطبق ميمون ، 346 ، اين ، نام ديگر قتّ يعنى « يونجه » است .
( 12 ) . الذرق ، نك . شمارهء 454 .
( 13 ) . العرقصاء و العريقصاء ، قس . ابو حنيفه ، 408 ؛ لسان العرب ،
VII
، 54 .
( 14 ) . القت ،
Lane
، 656 و لسان العرب ،
X
، 71 : الفث ، نك . شمارهء 371 ، يادداشت 3 .
( 15 ) . الحباقى .
Vullers
( ، 612 ) : حباقا و گفته شده است كه اين واژه سريانى است ( ؟ ) ؛ قس .
Low , Pf .
، 94 .