348 . حلفاء 1
به سجستانى كرته 2 [ ناميده مىشود ] . جايى كه حلفا مىرويد ، ارض محلفه 3 ناميده مىشود . اگر كسى را با ساقهء [ حلفا ] بزنيم ، چنان احساسى به او دست مىدهد كه تحت تأثير كبيكج 4 قرار گرفته باشد .
ابو حنيفه مىگويد 5 : [ حلفا ] هنگامى كه از ريشه مىرويد ، با وجود ضعف خود ، همچون نوك جوالدوز تيز است و با هر چيز برخورد كند ، حتى با سفال پاره 6 ، در آن نفوذ مىكند . گاهى به محض تماس با درخت خرما ، آن را سوراخ مىكند ، و مردم مراقبش هستند و درختان خرما را در برابر آن محافظت مىكنند .
( 1 ) . در زبان عربى امروزى حلفا و الفاست ( بارانف ، 241 ) . برطبق
Lane
، 628 و
Low , Pf .
، 167 -
Poa multiflora
و
Poa cynosuroides Retz .
است . برخىها آن را به عنوان
Stipa tanacissima Lam .
تعريف مىكنند ( بيطار ، 686 ) .
( 2 ) . كرته ، قس . شمارهء 22 ، يادداشت 11 .
( 3 ) . ارض محلفة ، ابو حنيفه ، 251 : ارض حلفة ، نيز قس . لسان العرب ،
IX
، 56 .
( 4 ) . كبيكج ، نك . شمارهء 878 . آنگونه كه معلوم شده ، « كبيكج » داراى خواص تحريككننده بسيار قوى است .
( 5 ) . ابو حنيفه ، 251 .
( 6 ) . لا يتلقيها ( نسخهء پ : يتلقاها ) شىء و لا خزف ( نسخهء پ : حتى الخزف ) الّا نفذت . ابو حنيفه 251 : فلا يتلقّاها شىء الا نفذت فيه حتى ربما نفذت فى الخرقة الغليظة - « . . . حتى گاهى در پارچه كلفت نفوذ مىكند » .
349 . حلبه 1
به سريانى فليلثا 2 ، به فارسى شمليت 3 و به گويش شام فريقة 4 [ ناميده مىشود ] .
( 1 ) .
Trigonella foenum - graecum L .
( شنبليله ) ؛ ديوسكوريد ،
II
، 102 ؛ سراپيون ، 405 ؛ ابو منصور ، 128 ؛ ابن سينا ، 258 ؛ ميمون ، 153 . اين عنوان در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده و در نسخهء پ حذف شده است .
( 2 ) . فليلثا - چنين است در بر بهلول ، 1 1571 و
II , Low
، 478 ؛ نسخهء الف : ناخواناست .
( 3 ) . شمليت ، قس .
II , Vullers
، 466 ، شنبليد .
( 4 ) . فريقة ، قس . ابو حنيفه ، 229 ؛
Lane
، 2386 .