اين امر دلالت دارد . كلئوپاترا رنگ خاكسترى متمايل به سياه را نيز به آن مىافزايد .
پولس مىگويد كه جانشين آن اندرونهء سرگين غلتان مرده است .
ابن ماسويه مىگويد كه جانشين آن ، نيم وزن فلفل [ سياه ] يا وج به مقدار برابر است .
نيز جانشين آن ، فلفل [ و ] نيم [ وزن ] وج است . نيز مىگويد : دو جزء وج ، و در پى آن مىافزايد اگر نتوان [ جند بيدستر ] خوب پيدا كرد ، آنگاه وج به مقدار برابر را در همهء داروها جانشين آن مىكنند . اما در « بادهاى » مفصلها 18 - نيم وزن وج و نيم وزن فلفل سياه ، و براى تحليل [ خلطهاى ] لزج - [ به وزن ] برابر فلفل و [ به وزن ] برابر زرنباد .
( 1 ) . از گند بيدستر فارسى - « خايههاى بيدستر » (
I , Vullers
، 532 ) - يك جفت غدهء مشكى بيدستر نر .
( Castor fiber L . )
؛ ديوسكوريد ،
II
، 25 ؛ سراپيون ، 291 ؛ ابو منصور ، 120 ؛ ابن سينا ، 139 ؛ غافقى ، 228 ؛ ميمون ، 79 .
( 2 ) . دله ، قس .
I , Vullers
، 897 .
( 3 ) . در اينجا دومين افتادگى در نسخهء الف به پايان مىرسد ؛ نك . شمارهء 229 ، يادداشت 3 .
( 4 ) . الحيتان جمع الحوت .
( 5 ) . اين جمله در ديوسكوريد نيست و در ابن بيطار ، جامع ، 171 وجود دارد .
( 6 ) . سپس : وسمر ( ؟ ) .
( 7 ) . نسخهء الف : اوريس ، بايد خواند اورخيس - يونانى .
( 8 ) . قسطوريون - يونانى ، ديوسكوريد ،
II
، 25 .
( 9 ) . نسخهء الف : اشكركاردى ، بايد خواند اشكىگاردى ، قس . بر بهلول ، 17 308 ؛ نسخهء فارسى :
اشكپكاردا .
( 10 ) . خزميان ، قس .
I , Vullers
، 688 .
( 11 ) . حزدونيك .
( 12 ) . ويدستر ، همان بيدستر است ،
I , Vullers
، 1435 .
( 13 ) . هزدفوست ، از هزد - بيدستر و پوست .
( 14 ) . نسخهء الف : هزدو ، بايد خواند هزدمو .
( 15 ) . هزد گند ، قس .
II , Vullers
، 1453 .
( 16 ) . نسخهء الف : كندشير ، نسخهء فارسى : كندستر .
( 17 ) . تمر الازاد الكبير ،
I , Dozy
، 19 : الرطب الازاد - نوعى خرماى بسيار خوب . نسخهء فارسى : انجير بزرگ و سياه .
( 18 ) . رياح المفاصل - روماتيسم مفصلى ،
I , Dozy
، 566 .