( 6 ) . نسخهء فارسى : نيطس ، بايد خواند بنطس ( ) ؛ قس . شمارهء 182 ، يادداشت 1 .
( 7 ) . فندق هندى ، فندق نوشتار ديگر بندق .
( 8 ) . يعنى واژهء « جلوز » از واژههاى « جوز » و « لوز » تشكيل يافته است .
263 . جلبّان 1
ليث گويد : « جلبان » عرب ملك 2 را گويد و يكى را از او جلبّانه گويد . او نوعى است از حبوب ، لون او گردفام است چنانكه لون ماش جز آنكه ملك به هيئت بزرگتر بود و لون او تيرهتر باشد . از او نان سازند چنانكه از ساير انواع حبوب چون گندم ، جو ، ارزن و غير آن . او را آردنا كرده در ديگ نيز كنند و بپزند چنانكه باقلا را .
صاحب المشاهير گويد : « جلبان » خلّر 3 را گويند يعنى « ماش سبز » را .
ابو حنيفه گويد : خلر و خرفى 4 « ماش سبز » را گويند .
ازهرى گويد : حنين گويد كه مجّ 5 به لغت عرب دانهاى را گويند كه به هيئت به اندازهء عدس باشد جز آنكه عدس پهن باشد و مج مدور بود .
ابو منصور گويد : عرب ماش را « مج » گويد ، خلر و زنّ 6 نيز گويد .
ثعلب از ابن الاعرابى روايت كند كه عرب مداومت نمودن را بر خوردن زنّ يعنى ماش ، « تزنين » گويد بر وزن « تفعيل » .
ابو الخير گويد : در بعضى مواضع از « ماش » چنين گويند .
( 1 ) .
Lathyrus sativus L .
؛ سراپيون ، 125 ؛ ابو حنيفه ، 207 ؛ غافقى ، 215 ؛ ميمون ، 80 .
نشانهگذارىهاى ديگر اين واژه نيز ديده مىشود ، نك .
Lane
، 440 .
( 2 ) . ملك ، قس . تاج العروس ،
VII
، 181 .
( 3 ) . خلر ، قس . لسان العرب ،
IV
، 254 .
( 4 ) . خرفى ، قس .
Lane
، 726 ؛ ابو حنيفه ، 339 .
( 5 ) . مجّ همان ماش است ، قس .
Lane
، 2689 ؛ لسان العرب ،
II
، 362 .
( 6 ) . زنّ ، قس . لسان العرب ،
XIII
، 200 .
264 . جلجلان 1
خليل بن احمد گويد : نوعى است از انواع ترهها كه پارسيان او را كشنيز 2 گويند و عرب تخم او را جلجلان گويد .
قتيبى صاحب المشاهير و ابو حنيفه گويند : جلجلان « كنجد » 3 را گويند .