گر سر پير گشته ثغام ماننده * مدار اميد صحت و سلامت پاينده 6
( 1 ) . يا ثغام -
Atractylis gummifera L .
، عيسى ، 5 27 . برخىها مىپندارند كه اين يكى از انواع درمنه
Artemisia
است ؛ قس . ابو حنيفه ، فرهنگ ، 25 .
( 2 ) . نسخهء فارسى : خلى ، بايد خواند حلّى ، قس . ابو حنيفه ، 147 ؛
Lane
، 635 .
( 3 ) . سپيد گياه ؛ لسان العرب ،
XII
، 78 و
Lane
، 339 : درمنه اسبيد .
( 4 ) . نسخهء فارسى : . . . سر او به سر شيح ( درمنه ) مشابهت دارد ؛ اما لسان العرب ،
XII
، 78 : الثغامة نبات ذو ساق جمّاحته مثل هامة الشيخ .
( 5 ) . اين شعر در ابو حنيفه ( 147 ) و لسان العرب (
XII
، 78 ) آمده است .
( 6 ) . اين شعر نيز در لسان العرب (
XII
، 78 ) وجود دارد .
233 . ثلج صينى 1
- « برف چينى » ، شوره
ثلج چينى را از بلاد چين به عراق برند . لون او نيك سپيد بود و ذرات او چون غبار باشد در غايت لطيفى و خردى . او را در انواع . . . 2 به كار برند .
( 1 ) . قس .
I , Dozy
، 163 ؛ غافقى 187 ؛ بيطار ، 449 .
( 2 ) . واژه پاك شده .
234 . ثوم 1
- سير
[ ثوم را ] به لغت سريانى ثوما 2 گويند .
اهوازى گويد : به لغت رومى او را اسكر [ دن ] 3 گويند و آنچه دشتى باشد اسكرديون 4 گويند ، به سريانى ثومادبرّا 5 ويند و پارسيان سير دشتى 6 گويند .
حمزه گويد : پارسيان مر انواع سير را به بعضى از حيوانات تعريف كردهاند چون « كلاغ سير » 7 ، « روبا سير » و « موش سير » ؛ چون به عربيست معنى اين الفاظ گويى « ثوم الغراب » ، « ثوم الثعلب » و « ثوم الفاره » بايد گفت .
در منقول مخلص آورده است كه « سير دشتى » را موليقنلس 8 گويند .
( 1 ) .
Allium sativum L .
؛ سراپيون ، 111 ؛ ابو منصور ، 99 ؛ ابن سينا ، 740 .
( 2 ) . ثوما ، قس .
II , Low
، 148 .
( 3 ) . اسكر . . . حرفهاى آخر پاك شده است ؛ از ( تئوفراست ، 585 ) يا يونانى ( ديوسكوريد ،
II
، 152 ) .
( 4 ) . اسكرديون - يونانى ، ديوسكوريد ،
III
، 106 .