110 ؛ عيسى ، 11 83 :
Ficus palmata Forsk
.
173 . بلم 1
اين - ماهى كوچك حساس 2 است و اگر [ از نظر طول ] بيش از نيم اصبع 3 باشد ، آنگاه شيم 4 است ؛ به نام هازبا 5 [ نيز ] معروف است . سپس تا پايان رشد خود « شيم » ناميده مىشود .
اگر در آبهاى جارى روى سنگريزهها يافت شود يا در چشمهها و كاريزها پنهان شود ، آنگاه آن را صخورى 6 [ مىنامند ] . بهترين آنها ريزترين آنهاست .
( 1 ) . از فرهنگهاى قديمى فقط تاج العروس ،
VIII
( 205 ) اين واژه را مىآورد و آن را به عنوان ماهى ريز ( صغار السمك ) معنى مىكند . فرهنگهاى امروزى ( بارانوف ، 103 ؛
Wehr
، 65 ) آن را با
Engraulis encrausicholus L .
( ماهى كوچك دريا به درازاى 15 سانتيمتر ) يكسان مىدانند . اين عنوان در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . حساس السمك الصغار ، طبق لسان العرب ،
VI
( 53 ) ، حساس ماهىاى ريز در بحرين است كه آن را تا ناپديد شدن كامل رطوبت ، خشك مىكنند ؛ آن را الهفّ نيز مىنامند .
I , Dozy
، 137 و
II
، 754 :
خسّاس .
( 3 ) . يك اصبع برابر با 125 / 3 سانتيمتر است .
( 4 ) . الشيم ، قس .
Lane
، 1634
( 5 ) . الهازبا ، نك . شمارهء 1084 .
( 6 ) . الصخورى - « ماهى سنگلاخ » .
174 . بلسن 1
- عدس
دربارهاش گفته شده كه آن عدس است ، اين [ نام ] نيز به ويژه بين ساكنان مكه معمول شده است .
( 1 ) . مترادف عدس عربى -
Lens esculenta Moench .
؛ ابو حنيفه ، 113 ؛ بيطار ، 350 ؛ لسان العرب ،
VI
، 30 ؛ عيسى ، 1 107 ؛
I , Vullers
، 258 ، نيز نك . شمارهء 693 .
175 . بلّوط
1 - درخت و ميوهء آن در الحاوى و كتاب الاغذيه [ گفته مىشود ] - فكر مىكنم كه اين نقل از اورباسيوس است - ارزش غذايى [ ميوه بلوط ] از ارزش غذايى ديگر ميوهها بيشتر است و حتى به