( 1 ) . از توصيف بعدى بيرونى برمىآيد كه اين
Tussilago farfara L .
است ؛ عيسى ، 1 185 ؛
I , Low
، 370 . در ديگر منابع نامى به اين شكل نوشته نشده است ؛ ديوسكوريد ،
III
، 107 : بيخين از واژهء « سرفه » .
( 2 ) . السعلة ، نك . شمارهء 539 . نام معمولى اين گياه « السعالى » است ، قس . ابن سينا ، 500 ؛ عيسى ، 1 185 ؛
Lane
، 1365 .
( 3 ) . نام عربى اين گياه سعلة يا سعالى است كه از سعال « سرفه » مىآيد .
129 . بابونج 1
[ بابونج ] به رومى امرون 2 [ ناميده مىشود ] ، نزد جالينوس انفاليوس 3 است ؛ نيز به رومى امرقون 4 ، به سريانى . . . 5 ، به فارسى [ بابونهء ] گاو 6 [ ناميده مىشود ] .
ارجانى [ مىگويد ] كه [ بابونج ] دو نوع است : زرد و سياه 7 ، اما برخىها مىگويند سه نوع است و تفاوت آنها فقط از نظر رنگ است كه ممكن است سفيد ، زرد و ارغوانى باشد . طول ساقهها حدود يك وجب است و شاخههاى بسيار دارد . برگها ريز ، نازك و گردند . در جاهاى ناهموار 8 مىرويد .
الرسائلى [ مىگويد كه بابونج ] دو نوع است : سرخ و سفيد . مىگويند كه بابونج سفيد همان اقحوان ، زرد - خروسوقولى 10 و در نزد اورباسيوس - انثاموس 11 است .
( 1 ) . شكل عربى « بابونه » فارسى ؛ ممكن است بابونهء دارويى -
Matricaria chamomilla L .
باشد ؛ ابو منصور ، 65 ؛ ابن سينا ، 80 ؛ يا بابونهء رمى -
Anthemis nobilis L .
؛ سراپيون ، 144 ؛ غافقى ، 151 ؛ ميمون ، 39 . اين عنوان در حاشيهء نسخهء الف كه جوهر روى آن پخش شده نوشته شده و در نسخههاى ب ، پ و فارسى حذف شده است .
( 2 ) . امرون ، احتمالا ضايع شده « امرقون » است ، نك . يادداشت 4 .
( 3 ) . انفاليوس ، ظاهرا تحريف انثاميس - است ، قس . ديوسكوريد ،
III
، 131 .
( 4 ) . امرقون - يونانى ، ديوسكوريد ،
III
، 131 ؛ غافقى ، 48 .
( 5 ) . واژهء نامفهوم ميلوا . اين واژه احتمالا با يونانى ارتباط دارد . قس . غافقى ، 151 .
( 6 ) . گاو - كوتاه شدهء بابونه گاو ،
I , Vullers
، 155 و
II
، 945 .
( 7 ) . اسود ( ؟ ) .
( 8 ) . يا خشن .
( 9 ) . واژه نامفهوم است .
( 10 ) . خروسوتومى بايد خواند خروسوقولى - يونانى ؛ غافقى ، 151 .