اسرائيليان نرسيد . 8
مفسران مىگويند كه اين چوب را به سريانى قيسوثا 9 مىنامند و آن را از سرزمين نسا كه در داخل چين قرار دارد 10 ، مىآورند . مانند مرواريد مىدرخشد ، تصويرهاى رنگارنگ در آن ديده مىشود ، بوى خوش از آن انتشار مىيابد 11 و روى آب نمىايستد .
من فكر نمىكنم كه اين چيزى غير از آبنوس باشد و آن بر اثر پرداخت مىدرخشد .
تمام انواع آبنوس به سبب سنگينى خود در آب فرو مىروند و روى آب نمىآيند .
شباهت چوب عناب [ با آبنوس ] در اين است كه سنگين است ، [ در آب ] فرو مىرود و دو رنگ سفيد و سرخ در آن تركيب يافته است ، وانگهى اين رنگها مثل اينكه چسبيده به هم در خطوط مستقيم قرار گرفتهاند . شيشف 12 كه هنديان پايهء تابوتهاى خود را از آن مىسازند نيز با آن [ آبنوس ] تفاوت ندارد .
ديوسكوريد مىگويد كه در آبنوس هندى جاهاى سفيد ، سبز و ديگر رنگها وجود دارد اما اين نوع توصيف شده نيكو نباشد . لكن ما [ آبنوس ] ديگرى جز سياه ، زرد و سرخ را نديده و نشنيدهايم .
ابو حنيفه دينورى در كتاب النبات 13 مىگويد : « تاك » 14 كه از آن ظرف چوبى مىسازند ، بلند نيست بلكه درختى تنومند به رنگ سياه و زرد و گاهى بهجاى زرد ، سرخ است . اين درخت در گذرگاههاى كوهستانى روم مىرويد . انواع خلنج 15 بسيار است اما اين نوع ، نيكوترين است .
نوع ديگر آبنوس مانند قير سياه است بدون رنگهاى ديگر . آن را از وقواق كه از جزاير قمير است مىآورند . ساكنان وقواق سياهپوستاند و بردگانى از آنها از بردگان ساكن ديگر بخشهاى قمير كه مانند تركها گندمگوناند و گوشهاى خود را سوراخ مىكنند ، بيشتر خريدار دارند .
اين آبنوس سياه ، مغز چوب است كه پيرامونش را كندهاند و آن سختتر از آبنوس رنگارنگ و نيكوتر از آن است . 16
ديوسكوريد مىگويد : محكمترين [ آبنوس ] حبشى 17 است و آن سياه است و به شاخ تراشيده مىماند .
در حبشه آبنوس وجود ندارد اما در كتابهاى يونانيان تمام سياهپوستان 18 [ به نام ] كوش 19 ذكر مىشوند و اكثر مترجمان آن را به حبشيان و هنديان 20 تعبير مىكنند .
ديوسكوريد در جاى ديگر مىگويد : بهترين [ آبنوس ] آن است كه از كوش مىآورند
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى ) — صفحة 180
مساهمون: أبو ريحان البيروني
ص١٨٠