مىگويند كه ينبوت - « غاف » 4 است ؛ اين درختى بزرگ است و با اراك در شنها مىرويد ، برگهايش ريزتر از برگهاى سيب ، اما ظاهرش همان است ، ميوههاى بسيار شيرين دارد كه در پوستهاى همانند نيام باقلى 5 قرار دارند ، چوبش سفيد است . ميوهاش « حنبل » 6 ناميده مىشود ، در آن دانهاى وجود دارد . هنگامى كه خشك مىشود ، پوستهاش را دور مىاندازند و از آنها چيزى شبيه آرد كنار تهيه مىكنند . آن شكم را مىبندد ، اما 7 شيرينىاش كمتر است 8 .
( 1 ) .
Ceratonia siliqua L .
يا
Anagyris foetida L .
؛ ابن سينا ، 335 ؛ ميمون ، 180 ؛ عيسى ، 1410 و 4523 ؛
II , Low
، 418 . اين عنوان در نسخههاى الف و پ پس از سخنان پايانى نسخهبردار كه نسخهبردارى را در 24 ربيع الاول سال 468 هجرى ( 8 / 11 / 1075 ميلادى ) به پايان رسانيده نوشته شده است و با اين سخنان آغاز مىشود : « اين ، مثل اينكه خط امام محمد بن الزكى بوده است » . از آنجا كه در پايان شمارهء 1114 شعرى آورده شده كه در آن از يعضيد و ينبوت نام برده مىشود و به ويژه قيد شده كه مؤلف شعر ، اين دو را در يك بيت گرد آورده است ، بر آن شديم تا اين دو عنوان را در كنار هم جاى دهيم ؛ در نسخهء فارسى نيز همينگونه عمل شده است .
( 2 ) . الخرنوب - نام ديگر « ينبوت » ، نك . شمارهء 387 .
( 3 ) . زنكورج ، قس . شمارهء 387 ، يادداشت 6 .
( 4 ) . نسخههاى الف و پ : الفاف ، بايد خواند الغاف ، قس . ابو حنيفه ، 283 ؛
Lane
، 2318 ، نسخهء فارسى : غافت .
( 5 ) . نسخهء الف : كغور الباقلى ( ؟ ) ، ابو حنيفه ، 283 : كقرون الباقلى .
( 6 ) . الحنبل ، قس . لسان العرب ،
XI
، 182 .
( 7 ) . نسخههاى الف و پ : الالفه ، بايد خواند إلّا أنه ، قس . لسان العرب ،
XI
، 183 ؛ ابو حنيفه ، 283 .
( 8 ) . در پى آن ، جملهاى مربوط به شمارهء 1114 ، نك . همانجا ، يادداشت 3 .
1116 . ينتون 1
جالينوس : اين « سداب كوهى » و صمغاش - تفسيا 3 است .
( 1 ) .
Thapsia garganica L .
؛ سراپيون ، 492 ؛ ابن سينا ، 334 ؛ ميمون ، 380 ؛ عيسى ، 1803 ؛
III , Low
، 474 . اين عنوان در نسخهء فارسى با شمارهء 1115 يكى شده است و اينگونه آغاز مىشود : ابو ريحان از جالينوس حكايت كند .
( 2 ) . السذاب الجبلى .
( 3 ) . التفسيا ، نك . شمارهء 201 . در پى آن : ينعون ، كه به نظر مىرسد در اينجا تصحيف « ينتون » باشد .