مسائل مربوطه به مقام [ اشتراط عدالت ]
[ حكم مخالف با ايمان به معنى اخص است ]
1 - گذشت بيان مردوديّت شهادت محكوم به كفر اگر چه به سبب مخالفت و انكار ضروريات دينيّه باشد .
و اما آن چه مخالف با ايمان به معنى اخص است پس مخالفت در آنها اگر چه در قطعيّات مذهب از اصول و فروع باشد گذشت تفصيل در آن بين معاند و مستضعف ، و قاصر و مقصّر ، و مأمون از كذب و خيانت و غير مأمون ، و صورت وجود مؤمنين براى شهادت خاصه و عدم آن ، مثل استثنائى كه در شهادت ذمّى در وصيت به مال ثابت است ؛ و معلوم مىشود آن چه مذكور در اين مقام است از آن چه اختيار شد در اشتراط ايمان .
قذف محصنات و توبهء از آن
2 - قذف محصنات بدون لعان يا بيّنه يا اقرار مقذوف ، كبيره و موجب فسق است ؛ و بعد از اقامهء حدّ و توبه ، شهادت او مقبول است ، مانند سائر تائبين از كبائر ؛ و با تكذيب ثابت اگر چه مشتمل بر توريه باشد توبهء او محقق و تام مىشود ؛ آيا با تخطئهء خويش و تصريح به بطلان و عصيان به قذف و عدم عود به آن ، محقق مىشود و تماميت پيدا مىكند ؟ احوط اول است ، و مقصود عدم اكتفا به قول استغفار است نه اكتفا به تكذيب نفس در توبه ، بلكه ضميمهء مذكوره لازم است . و در اعتبار اقامهء حدّ و اين كه تكذيب نزد حاكم و آن كه مطلع بر قذف شده و در صورت عدم امكان نزد مسلمانها در تماميت توبه ، تأمل است ، و اكتفا به ثابت شدن توبهء تامه شرعاً ، خالى از وجه نيست .
اظهر كفايت توبهء ثابته در قبول شهادت قاذف است ، و لازم نيست زائد بر توبه ، عمل صالح ، حتى استمرار بر توبه ؛ اگر [ چه ] جماعتى قائل به اشتراط عمل و جمعى مكتفى به استمرار مذكور شدهاند بر خلاف مقتضاى اصل در سائر آثار توبه از سائر معاصى ، و دلالت آيهء شريفه بر تقييد زائد ، محل تأمل است .
حرمت شديد بازى با شطرنج و آلات قمار
3 - لعب با شطرنج و نرد و جميع اقسام قمار با آلات معدّ و با معاوضه ، از محرّمات