3 - احكام لقطه
در ضمن مسائلى چند :
زمان تعريف
1 - تعريف ، تا يك سال است بحسب نصوص و فتاوى ، و فهم تعبّد زائد در آن چه غرض و مصلحت آن معلوم است ، مشكل است ؛ و لزوم عسر در طلب مالك بيش از يك سال واضح است ، و كفايت يأس از ظفر بعد از طلب مالك ( به نحوى كه اگر مال خودش بود و او از متوسط الحال مردم بود راضى نبود به كمتر از آن در كمّيت و كيفيت اكتفا بشود ) پس در مال مردم معاملهء مال خودش بنمايد و تا مأيوس نشده طلب نمايد .
صدق تعريف به كتابت و الصاق
و ظاهراً صادق است به كتابت و الصاق در مشاهد و مجامع و مساجد كه احتمال وجود مالك يا كسانى كه به مالك برسانند داده مىشود خصوصاً در امكنه و ازمنه اى كه در امثال آنها پيدا شده نه در جاهايى كه احتمال نمىدهد به مالك برسد يا برسانند ، و آن كه مكتوب نمايد ابلاغ به سائرين را .
خصوصيات لازمهء در تعريف
و در تعريف جمع نمايد بين ذكر اوصاف في الجمله و ترك ذكر في الجمله كه با اول بشناساند و با دويّم بشناسد مدّعى مالكيّت را ؛ و اتّصال به طورى كه بدانند مطلوب ، معرفت مالك همان يك لقطهء خاصه است نه لقطه مجدّده .
تفحّص در مواضع احتمال
و بايد در مواضع احتمال ، تفحص از مالك نمايد مثلًا در مجامع خاصه مثل جمعه ها و جماعتها . و موسم حج تكرار در همان جا لازم است در تحقّق طلب منتهى به يأس ، و قهراً تا يك سال يعنى موسم دويّم از زمان التقاط طول مىكشد ، و همچنين لقطه حرمى در حرم ديگر ( يعنى مدينه و مكه ) كه رفت و آمد از يكى به ديگرى بسيار است .
و با كتابتها و آگهىها و انشاد كلامى يا مركَّب از كتابت و تكلَّم ، تسهيل در طلب مالك كه محدود به يأس است حاصل مىشود .