تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع المسائل ( فارسي ) — صفحة 383

مساهمون:

ص٣٨٣

فصل چهارم ديه جنايت بر اطراف

و در آن مقاصدى است :

1 - ديهء اعضا

هر چه در آن تقديرى نباشد ، در آن ارش و حكومت است و در آن ، مملوك ، اصل است براى آزاد . و در مقدّر ، آزاد اصل است براى مملوك به ترتيبى كه ذكر مىشود إنّ شاء الله .

آن چه در آن ديه مقدّر شده است

و 18 چيز از اعيان ، در آنها تقدير ، ثابت و مشهور است :

1 - مو

1 - شَعر ( مو ) است . در ازاله موى سر از مرد ، بزرگ يا كوچك ، كثيف يا خفيف باشد ، تمامِ ديه است اگر نرويد . و همچنين در ازالهء موى لحيه تمام ديه است اگر نرويد .

روييدن تمام يا بعض مو

و اگر روييد موى لحيه ، اظهر و احوط ثلث ديه است . و در موى سر اگر روييد ، ضمانِ ارش اظهر است . و در روييدن بعض ، نسبت به ديه روييدنِ تمام ، لحاظ مىشود در مقدّر ، و در غير آن كه ارش ثابت است خودش بعض متعين به بعض متعين در تمام ، پس در آن چه نرويَد نسبت نروييدنِ تمام ملحوظ است ، و در آن چه مىرويد نسبت