فرض ضمان در خراب شدن ديوار
و اگر مىتوانست و مسامحه در تعمير كرد با علم ، ضامن است با عدم قصد قتل ، ديه را از مال خودش .
و همچنين اگر بناء كرد مائل به طرف شارع عام يا ملك غير كه نوعى از عدوان است ، يا آن كه بناء نمايد در ملك غير ، از روى عدوان .
و اگر بعضى از آن مائل شد به طرف غير ملك ، پس واقع شد و اتلاف كرد ، در مقدار مائل و تالف به آن ضامن است ؛ و در زائد و تالف به آن ضامن نيست اگر سقوط زائد اگر چه در صورت ميل بعضى بوده بر خلاف عادى باشد ؛ و اگر نه ؟ ؟ ؟ همه يك حكم دارد در عرف مطَّلع به خصوصيات مائل ، ضامن همه است ، مگر آن كه از زمان ميل و علم ، مهلت تعمير يا هدم بدون اتلاف ، به او داده نشده بوده .
اگر ديوار خراب شده مال طفل يا مجنون باشد
اگر ديوار مال طفل يا مجنون باشد ، پس ضمان ولىّ با تفريط در صورت ضمان كامل ، بىوجه نيست . و در جريان اين ضمان در حاكم نسبت به جدار غائب با اطلاع و تمكَّن تأمل است .
اگر ميل كرد جدار به ملك غير و غير راضى شد به آن ، ضمان نسبت به غير كه راضى است ، ساقط است .
چند فرع ديگر در خراب شدن ديوار
و همچنين اگر با اين وصف ميل فروخت با اطلاع دادن كه تعمير بر مشترى است . و همچنين اگر هبه كرد و اقباض نمود .
و از قبيل بناء مائل در ملك به سوى غير ملك است ، اگر بناء كرد به طور مستقيم روى اساسى كه بر حسب [ عادت ] قرار ندارد و مَيل به احد طرفين بدون تعين يا تعين طريق يا ملك غير مىنمايد بنا بر اظهر ، پس ضمان ثابت [ است ] در صورت ضمان با مَيل مذكور .
اگر حائط ، مشرف به انهدام شد و معلوم شد ، پس آن هم مثل ميل عارض يا سابق يا بىقرارى اساس است در ضمان ، چنانچه گذشت .