طلحة « را ، در دخول سارق بر زن ، خالى از استقامت نيست بر تقدير عمل به فقرات آن ، كه از آن جمله : ضمان موالى ديه را ، و تقدير آن به چهار هزار درهم به اعتبار تعيّن مهر المثل در آن زمان به اين قدر است ، و تطبيق مضمون بر قواعد . و چون در اين تقدير خارج از مقتضاى قواعد عامه نيست ، تفصيل آن مذكور نمىشود .
2 - اسباب موجبهء ضمان ( ضمان به تسبيب )
معناى سبب « سبب » عبارت است از چيزى كه دخالت در تلف داشته باشد لكن علت قريبه ، غير آن است ، مثل حفر بئر و نصب سكَّين و القاء حجر كه دخالت در تلف لغزش عابر است .
تلف به وسيله گذاردن سنگى در ملك خود يا معبر عام
1 - اگر سنگى را در ملك خودش يا آن چه به منزله ملك است گذاشت ، ضامن تلف به سبب آن نيست . و اگر در غير ملك خودش يا در معبر عام گذاشت ، ضامن است مگر آن كه براى مصلحت عموم باشد به نحوى كه اگر استيذان از امام مىكرد با خصوصياتش اذن مىداد . و مثل وضع حجر است در حكم مذكور ، در ملك و غير ملك ، حفر حفيرة و حفر چاه .
اگر سنگى را در معبر عام گذاشت بدون مصلحت عام و دو نفر سنگ ديگرى را گذاشتند و به مجموع ، لغزش عابرى حاصل شد ، اظهر تنصيف ديه است بين يك نفرى كه يك سنگ گذاشته و دو نفرى كه سنگ ديگر را گذاشتند .
و مثل نصب حجر است ، نصب كارد در معبر كه سبب لغزيدن پاى عبور كننده است به تفصيل مذكور .
سنگى كه سيل آن را آورده باشد
و اگر سنگ را سيل آورد در معبر كسى ، ضامن تلف به آن نيست اگر چه متمكن از ازاله بود و نكرد ، بخلاف آن كه تبديل مكان آن نموده باشد . و در ضمان به نقل به اقل ضرراً بلكه مساوى تأمل است .