جنايت عبد ، محتمل حلول آن است در آن چه متعلق به رقبهء آن است . و در صورت ارادهء مولى فداء را محتمل است تأجيل .
و ديه خطأ نسبت به ديه عمد و شبه عمد ، مخفّف است در سنّ شتر و در صفت آن و در مدت استيفاء آن چنانچه گذشت . و شرح سنّهاى شترها در كتاب زكات مذكور است .
ثبوت ديهء خطأ محض بر عاقله
و ديه خطأ محض بر عاقله است نه بر جانى مگر آن كه نباشند يا فقير باشند به نحوى كه مذكور مىشود إنّ شاء الله .
موارد تغليظ ديه : ماههاى حرام ، حرم الهى و نبوى و مشاهد مشرفه
قتل در چهار ماه حرام موجب تغليظ ديه است يعنى اضافه مىشود ثلث ديه در جميع اجناس ديه . و احوط الحاق قتل در حرم مكه است به قتل در ماههاى حرام ، و تعميم تغليظ به قتل غير عمدى است ، و الحاق مراقد نبىّ صلى الله عليه و آله و سلم و ائمه عليهم السلام و مشاهد مشرفه به مكَّهء معظمه . و تغليظ اختصاص ندارد به قتل مسلمان و كبير و عاقل ؛ و جارى نيست در جنايت بر اطراف . و احوط تعميم تغليظ است به قتل والد ولد را بخلاف سائر اقرباء .
و در صورت تعدد سبب ، تغليظ متعدد مىشود بدون تداخل . و زيادتى مختص است به اخذ ديه ، و جارى در قصاص نيست .
رمى در حل يا حرم
اگر رمى كرد در حلّ ، كسى را كه در حرم است و به قتل رساند ، يا آن كه رمى كرد در حرم ، كسى را كه در حلّ باشد و به قتل رساند ، احوط تغليظ است در صورت اول بلكه خالى از وجه نيست ، و اظهر عدم آن است در صورت دوم .
پناه آوردن جانى به حرم
اگر كسى در غير حرم ، جنايتى موجب قصاص كرد پس پناه آورد به حرم مكَّىّ ، در آنجا قصاص نمىشود بلكه تضييق مىشود در مطعم و مشرب و پس از خروج ، قصاص مىشود ، مگر آن كه جنايت را در حرم ايقاع كرده باشد كه قصاص در حرم مانعى ندارد .