بار سفر نبنديد
بسيارى از مردم در فهم اين حديث اشتباه مىكنند :
« لا تشد الرحال إلّاإلى ثلاثة مساجد : المسجدالحرام ، ومسجدي هذا والمسجد الأقصى » . « 1 »
آنها با استدلال به اين روايت بار سفر بستن به قصد زيارت پيامبر صلى الله عليه و آله را حرام مىشمارند و سفر به چنين نيتى را سفر معصيت مىدانند در حالى كه اين استدلال به دليل اينكه بر مبناى فهم غلط نهاده شده ، مردود است و حديث و استدلال آن را در ابواب آينده بيان خواهيم كرد .
اما توضيح حديث
« لا تشدوا الرحال إلا إلى ثلاثة مساجد . . . »
چنين است كه اين كلام با اسلوب معروف نزد اهل لغت يعنى بهصورت استثنا آمده است . و اقتضاى آن وجود مستثنى و مستثنىمنه در كلام است . مستثنى بعد از « الّا » مىآيد و مستثنى منه قبل از آن ، حال يا بهصورت ظاهرى و يا تقديرى و اين از سادهترين مسائل كتب نحوى است . و وقتى به اين روايت مىنگريم مىبينيم كه در آن تصريح به مستثنى شده است « ثلاثة مساجد » اما ذكرى از مستثنىمنه قبل از الا نمىباشد ، بنابراين بايد آن را تقدير گرفت .
اگر تقدير را « قبر » بگيريم روايت منسوب به پيامبر صلى الله عليه و آله
هامش
( 1 ) . جز براى زيارت سه مسجد بار سفر نبنديد : مسجدالحرام ، مسجد من و مسجدالاقصى .