و احوط است براى ورثه انفاق قبل از وراثت و قسمت « 1 » زوجه دائميّه ، استحقاق نفقه دارد ، چه مسلمه باشد يا ذمّيه يا امه مزوّجه . و اظهر وجوب انفاق بر امه است اگر مالك تسليم نكرد در روز بنا بر جواز ترك تسليم در غير شب ؛ پس مثل مريضه و مسافره در مضيق و صائمه در واجب و حائض ، واجب النفقه است چون غير ناشزه است ؛ لكن جواز اين تقسيم بر مالك محل تأمل است .
مقدار نفقهء زوجه
رعايت متعارف اهل بلد به حسب مرتبه
واجب است اطعام زوجه ، بحسب مقدار : رفع احتياج او و ايصال او از جوع به شبع ، و بحسب كيفيّت : معتاد اهل بلد از امثال زوجين بحسب شرافت و ضِعَت از حيث جو و گندم و ارز و نحو اينها ؛ و در ادام لازم هم ملاحظهء عادت امثال زن يا ملاحظه حال زوجين در مقدار و كيفيّت جنس مىشود .
و واجب است پوشانيدن زوجه ، در مقدار : آن چه از سرما و گرما حافظ و از تكشف قبيح در عرف و شرع ، مانع باشد ؛ و در كيفيّت : به نحو مذكور در اطعام .
عدم قدرت زوج ، و دين نبودن غير مقدور
و اگر مرتبهء مناسبهء لازمه ، مقدور زوج نشد ، پس اگر اكتفا نمود زوجه به مقدور زوج فعلًا ، حال معلوم است ؛ و گر نه آن چه مقدور است لازم است ، و در دَين بودن غيرِ مقدور ، تأمل است ، منشأ آن آن چه ذكر شد از اعتبار حال زوجين در تشخيص حد لازم است .
اگر در وقت نفقهء واجبه آن را تسلَّم كرد ، مالك مىشود اگر چه آن را صرف در اكل ننمايد .
رعايت عادت امثال در لوازم زندگى
و در فرش جلوس زن و خادمه او و وسائل رختخواب براى هر دو ، ملاحظه عادت
هامش
« 1 » 1 / صيام / 1399 ه .