مجانيّه براى غير آذن ، جائز است در صورت امتناع متصرِّف از مباشرتِ ازاله ؛ و در غير مجانى با عدم ضرر ، تأمل است . و در صورت ضرر و امتناع از مباشرت و ازالهء متضرّر غير آذن ، اظهر عدم ضمان آن چه تلف مىشود بدون تعدّى به سبب ازاله است ، و واجب است بر او ردّ موجود از ملكِ متصرف از اخشاب و غير آنها . و ضمان محدِث مضرِّ ممتنع ، لوازم ازاله را از بذل مال ، خالى از وجه نيست .
و در موارد تنازع در موضوع ، متعيّن است مراجعه به حاكم شرع ، يا مصالحه مشروعه ؛ بلكه احتياط در موارد معرضيّتِ نزاعِ موضوعى ، مراجعه به حاكم شرع كه متصدّى انجام امر بشود ، مستحسن است .
باز كردن در ، بين دو خانهء متلاصق
8 - اگر براى كسى دو خانهء متلاصق در دو كوچهء مرفوع بود و خواست درى بين آن دو باز نمايد ، يا آن كه جدارِ حائل را رفع نمايد به نحوى كه اهل هر طريقى بتوانند به طريق ديگر استطراق نمايند ، اظهر عدم جواز است بدون اذن صاحبان طريقين ؛ بخلاف استطراقِ اختصاصى براى اهل سابق هر يك خانه به سوى طريق ديگر كه به منزلهء توسعه خانه است .
و اگر جائز بود چنانچه حكايت اجماع اماميّه از ظاهر « تذكره » شده است جائز است رجوع در مرفوع ، از اذن ، براى كسى كه حق اذن با او است از اهل آن دو طريق .
و در هر دو تقدير ، در حكم ، فرقى بين دو خانه و ازيد ، و دو غير خانه و ازيد مثل دو دكان و دو حمام نيست .
[ بحث دوم در احكام متفرقه ديوار بين دو خانه ]
نزاع در ديوار بين دو خانه
1 - ديوار بين دو خانه اگر مختص است به يكى از صاحبان آن خانه ها ، مىتواند مالك هر گونه تصرّف در آن نمايد و همسايه نمىتواند هيچ گونه تصرّف مثل وضع خشبه بر آن براى بنا مگر با اذن مالك ديوار . و اگر مشترك است بين آن دو ، هيچ كدام نمىتواند تصرّف در آن نمايد مگر با اذن شريك .