در احكام عيوب متقدمه
[ عيوب حادثه در زن و مرد قبل از عقد ، موجب خيار فسخ مىشود ]
1 - عيوب حادثه در زن قبل از عقد ، موجب خيار فسخ مىشود ، و در مرد هم ، چنان كه گذشت . و حادثه بعد از عقد و وطى موجب خيار نمىشود . و همچنين متجدده بعد از عقد و قبل از وطى بنا بر اظهر ، مگر آن چه را كه گذشت در بعض عيوب زن يا مرد ذكر احتمال خيار با عدم سبق بر عقد يا وطى .
فوريّت خيار فسخ نكاح
2 - خيار فسخ نكاح ، براى مرد يا زن ، فورى است ، يعنى هر وقت خيارْ محقّق شد ، تاخير آن ، سبب لغويت آن است ؛ پس مدّعى خيار ، فوراً فسخ مىنمايد ، و بعد از اثبات خيار ، ترتيب اثر بر فسخ سابق مىدهد . و جهل به خيار يا به فوريت آن ، يا غفلت از يكى از آنها ، يا منع از فسخ اگر چه به اكراه باشد ، عذر است بنا بر اظهر ؛ و بعد از زوال يكى از اين عذرها ، فوريت معتبر است .
طلاق نبودن فسخ
3 - فسخ به عيب ، طلاق نيست ، و مطَّرد نيست با آن تنصيف مهر ، بلكه محتاج در مواردش به دليل خاص است ، و از جمله طلاقهاى سه گانه محسوب نمىشود .
اختصاص مباشرت عقد به صاحب خيار
4 - مباشرت فسخ با صاحب خيار است نه با حاكم ، اگر چه در نزاع ، فصل خصومت با مراجعه به حاكم مىشود . و در ضرب اجل ، بعد از ثابت شدن عنن ، مراجعه به حاكم و با تعيين او محدود مىشود ؛ و بعد از انقضاى مدت و عدم وطى ، خود زوجه ، مباشرت فسخ مىنمايد .
اختلاف در عيب
5 - در صورت اختلاف در عيب ، حاكم با موازين فصل خصومت ، حكم مىنمايد ، مثل سائر امور . و در صورت خفاى عيب و نبودن بيّنهء مدّعىِ عيب ، منكر عيب قول او مقدم است ، و قضاء با رعايت سائر موازين مىشود .