بلوغ ، اگر چه بعد از اندمال جراحت باشد ، و اين كه بدون طلاق از حبالهء زوجيّت او خارج نمىشود ، يعنى عقدْ منفسخ نمىشود ، و همچنين غير طلاق از اسباب بينونت .
و « افضاء » ، عبارت است از رفع حاجز بين مسلك بول و حيض ، بنا بر مشهور و اظهر . و حرمت ابديّه كه فرمودهاند ، احوط است . و اگر افضاء نشد ، يا آن كه افضاء به سبب دخول به كبيره شد ، اين احكام مذكوره مرتّب نمىشود .
و استحقاق مهر ثابت است به افضاء ، در هر صورتى كه حكم به استحقاق مهر به دخول مىشود ؛ و در مقدار ، تابع مسمّى بودن مهر ، يا نبودن و ثبوت مهر المثل است . و در كنيزْ امر دائر بين مهر المثل ، يا عشر در بكر و نصف عُشر در ثيّب است . و در افضاء به غير دخول ، مهر ثابت نيست .
ديه در افضا و ديهء افضاء ثابت است در جميع صور ، مگر در زوجه كبيره ؛ پس اگر آزاد باشد ، نصف ديه يك مرد بر او است ؛ و اگر كنيز باشد ، قيمت او ثابت است ما دام تجاوز از ديه حره نكند .
و ساقط است ديه ، در صورت معاوضه صلحيّه ، بين آن و بقاى در زوجيّت ، با منع شرعى از وطى .
عدم حصول حرمت در فرض افضاى كبيره
و حرمت ابديه در زوجهء كبيره نيست اگر چه افضاء شود به دخول ؛ و در صغيرهء مفضات به غير دخول نيست ؛ و در مملوكه دخول كننده ، و در اجنبيه زانيه يا موطوئه به شبهه نيست .
جهل به صغيره بودن و انكشاف كبر
و اگر به اعتقاد كبيره بودن ، دخول كرد و افضاء كرد ، بعد معلوم شد صغيره بودن او ، احوط الحاق به معلوم الصغر حين وطى است ؛ و همچنين در صورت علم به صغيره بودن حين وطى ، و جهل به حرمت وطى به جهل موجب عذر .