مسلمين .
جائز است عوض را فقط براى محلِّل در تقدير سبق او قرار بدهند ، نه براى يكى از متعاملين اگر سابق باشد كه در اين صورت كسى مستحِق عوض نمىشود ؛ و همچنين است اگر يكى از آنها با محلِّل سبقت كرد در صورت تعلَّق قرار به سبق محلِّل از هر دو . و اگر قرار به سبق محلِّل ( اگر چه از يكى از آنها باشد ) ، تعلق بگيرد مستحِق عوض است . و اگر عوض را براى يكى از سه نفر ( كه محلِّل يكى از آنها باشد ، در تقدير سبق آن يكى ) قرار بدهند ، صحيح است .
معنى محلِّل و عدم اشتراط صحّت به آن و وجود محلِّل شرط صحّت مسابقه نيست . و محلِّل كسى است كه داخل مىشود بحسب شرط در عقد سبق بين متراهنين تا با آنها مسابقه نمايد بدون عوضى كه بر او باشد بر تقدير عدم سبق او ؛ و اگر سابق شد ، عوض مىگيرد ؛ و اگر مسبوق شد ، چيزى بر او نيست ، و به منزلهء امين بين دو طرف معامله است .
شروط عقد مسابقه
امورى در صحّت عقد مسابقه معتبر است :
از آنها : تقدير مسافت است از مبدأ تا غايت . و بدون معلوميّت آن در عقد ، صحيح نيست .
و از آنها : تقدير و ضبط عوض در صورت تعلَّق قرار مسابقه به عوض ، تا آن كه معاوضهء غرريّه نباشد .
و از آنها : تعيين آن چه با او مسابقه مىشود از اسب يا شتر با مشاهده آن .
و از آنها : تساوى آن چه به او مسابقه مىشود در قوّت و ضعف ؛ پس با معلوم الاختلاف و با احراز ضعف يكى از ديگرى ، مسابقه صحيح نيست . و رعايت دو شرط اخير ، موافق احتياط است .
و از آنها : اين است كه عوض براى يكى از متراهنين يا محلِّل باشد ، نه براى اجنبى ، و نه