اقسام مرامات : مبادرت و محاطَّه
و « مبادرت » ( كه يكى از دو قسم مرامات است ) عبارت است از : مبادرت يكى از آنها به مطلق اصابت ، يا اصابت عددى معيّن ( مثل سه از پنج با تساوى در عدد تيراندازى از مقدارى معيّن از آن يا مطلق ) ؛ پس اگر در اوّل تيراندازى اصابت كرد يكى و خطاء كرد ديگرى ، مصيب سبقت كرده و غالب شده ؛ بخلاف قرار دادن اصابت عددى در مطلق پنج تيراندازى ، كه تا اتمام عدد معلوم مىشود سابق .
قسم دوّم مرامات عبارت است از « محاطَّه » : كه اسقاط مقدار مساوات طرفين است مثلا ، پس از آن آن كه مصيب است سابق و غالب است .
و از « تذكره » قسم سيّم منقول است : و آن عبارت از اسقاط اقرب به غرض است ، ابعد از آن را كه اصابهء هدف كرده پس به زيادتى قرب ، غالب و مصيب است .
چيزهائى كه با آن مسابقه مشروع است
جائز است مسابقه ، يعنى معاملهء خاصه با « نصل » و « خفّ » و « حافر » .
و داخل است در نصل : تير و شمشير و نيزه . و در لحوق آن چه فائده اينها را داشته باشد به اينها مثل چاقو و حراب و عصائى كه در سر آن آهن تيزى قرار داده مىشود وجه است .
و داخل است در خُفّ : شتر و فيل ؛ و در حافر : اسب و الاغ و استَر ؛ پس مسابقه در همه اينها ، مشروع و نافذ است . بخلاف طيور و به اقدام و با كشتيها و با كُشتى گرفتن ، و بر تقدير جواز عمل ، معامله بر آنها نافذ نيست ، و اظهر عدم حرمت است ؛ و در نفوذ معامله بر آنها اگر بدون عوض باشد ، تأمل است .