آن چه اختصاص به او داشت از منفعت زمين و حصهء حاصله از عمل در آن ) با غير ، بدون اذن مالك مزارِع ( بكسر ) ، چه آن كه صاحب بذر ، مالك بوده باشد يا عامل ؛ و همچنين عوامل . و همچنين است حكم مستأجر در اجاره ؛ و تسليم عين بدون اذن مالك ، در دو مقام ، يك حكم دارد .
و در صورت اشتراط مباشرت به عمل در مزارعه ، خلاف شرط را نمىتواند انجام دهد ، و منعى از مزارعهء غير يا شركت با غير با تحفظ بر شرط مباشرت در عمل براى مزارع اوّل نيست .
و اگر شرط اختصاص و عدم انتقال به غير نموده باشد ، شركت و مزارعه با غير ، مخالف شرط است .
خراج سلطان و ديگر مئونه ها
5 - خراج سلطان و زيادتى خراج و اجرت زمين و مئونه قابليّت زمين براى زرع از مقدمات غير متكرّرهء در هر سال ، بر مالك زمين است نه بر عامل مزارعه ، مگر آن كه شرط شود در مزارعه ثبوت آن بر عامل مزارعه يا مستأجر زمين ، يا آن كه از امور معتادهء در هر سال است كه بر زارع است به حسب متعارف . و همچنين اجرت در اجارهء متقدمه ، بر موجر در اجارهء متأخّرة است .
حكم فساد مزارعه
6 - در مواردى كه مزارعه فاسد است ، براى صاحب زمينْ اجرت المثل زمين ثابت است در صورت عدم جهل به فساد ، و بذر از هر كه باشد ، حاصلْ ملك او است ، و اجرت المثل زمين و عمل و عوامل و آلات ، مال صاحبهاى آنها است به نسبت آنها از حصه ، و بيش از آن را مستحق نيستند ، و ارتباطى بين امورى كه اجرت المثل دارند نيست ، و اخذ اجرتها از حاصلْ لزوم شرطى ندارد بلكه با ترك عمل از روى اختيار ، اجرت المثل ثابت است بر عامل كه زمين و عوامل در دست او بوده است .
پس اگر بذر بين مالك و عامل به تنصيف باشد ، اجرت المثلِ تمامِ عمل ، بر مالك است