[ كتاب المضاربة ]
فصل اوّل عقد مضاربه و شرايط آن
بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله وحده و الصلاة على سيد أنبيائه و على آله سادة الأوصياء الطاهرين و اللعن الدائم على أعدائهم أجمعين .
« مضاربه » عبارت است از : « عقد خاصّى بين دو نفر به اين قرار كه سرمايه از يكىِ معيّن و عمل از ديگرى باشد و ربح بين آن دو به نسبت معلومه باشد » .
پس مترتب مىشود بر آن ، دفع مال براى تجارت و تكسب ، در مقابل حصّه اى از ربح آن براى عامل .
پس اگر بحسب قرار ، ربح بين مالك و عامل بحسب نسبت معلومه بود « قراض » و « مضاربهء عقديه » است .
و اگر همه ربح بحسب قصد و قرار ، براى عامل بود « قرض » است در صورت قصد آن .
و اگر همه براى مالك بود بحسب قرار ، مسمّى به « بضاعت » است ؛ و اگر شرطى غير از دفع براى عمل نباشد ، محمول بر بضاعت است . و در هر دو صورت عامل مستحق اجرت المثلِ عمل است اگر اذن در عمل ، فعلى و مطلق باشد و مبنى بر مجانيّت و تبرّع نباشد .
و مضاربه محل اجتماع يا تبادل احكام متعدده است ، زيرا عامل با صحّت عقد مضاربه و عدم ظهور ربح وَدَعىّ امين است ؛ و با ظهور ربح ، شريك است در ربح ؛ و در تصرفات ،