سبك نوين معمارى در مصر نيز به اين روش باز مىگردد ، همچنانكه در بيشتر ساختمانهاى نوين در بخش سكونت فرنگيان به ويژه در « مصر جديد » كه با الهامى از اشكال و مهندسىِ مصر باستان و تكميل آن بنا گرديده است ، ديده مىشود .
« محمد على پاشا » در اين شهر داراى ساختمانهاى فراوانى است كه از آن جمله :
دارالولايه ( مركز حكومتى ) ، دارالبلديه ( مركز شهردارى ) و پادگانهاى نظامى و جزاينها را مىتوان ذكر نمود .
آب نوشيدنى در آن بوسيلهء آب انبارهاى قديمى است كه از آب باران و يا چشمههايى كه در خارج از شهر قرار دارد پُر مىشود ، بطوريكه هر قدر آن چشمهها به دريا نزديكتر باشد ، آب آن شورتر و در نتيجه غير قابل استفاده مىباشد . اين چشمهها داراى كانالها و جويهايى بود كه از سوى « عثمان پاشا نورى » در سال 1302 هجرى بنا گرديده بود و آب آن از چشمهء « رغامه » - كه در فاصله بيست كيلومترى شرق اين شهر قرار دارد - تأمين مىشد كه هم اكنون اين كانالها منهدم گرديده است . شهردارى اين شهر نسبت به اصلاح و ترميم اين مجارى ، همّت گماشته ليكن به نظر مىرسد كه اين مرمت نمىتواند بدون هميارى و كمك مردمانِ آن به نتيجه برسد ؛ زيرا مصلحت آنان اين چنين اقتضا مىكند كه مجارى آب نوشيدنى اصلاح نگرديده و در نتيجه آنان از راه فروش آبِ مخزنها و آب انبارهاى خويش به حاجيان ، با قيمتهاى گزاف به نوايى برسند . حاجيان بيشتر به هنگام توقفشان در اين شهر ، از آب هايى كه براى آنان از گودالها و چاهها آورده مىشد استفاده مىكردند . اين آبها علاوه بر آلودگى هميشه داراى مزهاى شور بوده و در صورتى كه فضل خداوند با آنان نبود ، همگى به هلاكت مىرسيدند ! ! . در اين شهر دستگاه زدودنِ نمك آب وجود دارد كه متعلّق به بعضى فرنگيان مىباشد .
بوسيله اين دستگاه نمك آب دريا را زدوده و به مردم مىفروختند ، ليكن هم اكنون بطور كلى خراب شده است كه هنگاميكه ما ، در جده اقامت داشتيم ، تعدادى از آنها را جهت تعمير به سوئز ارسال نموديم .
جدّه مركز تجارتى مهمّى به شمار مىآيد ، بطوريكه مىتوان آن را بعنوان مرز دريايى عمومى حجاز دانست . زيرا صادرات حجاز از اين شهر صورت مىگيرد و واردات آن نيز
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 90
مساهمون: انصارى
ص٩٠