تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 70

مساهمون:

ص٧٠
امير رياض بود .

العارض

شامل كوه‌هاى نجد اليمن بوده كه اكنون به « نجد » مشهور است . و هر گاه اين واژه به طور اطلاق و به تنهايى بيايد ، همان نجد منظور است . چشمه‌هاى اين كوه داراى آبى گوارا و دشت‌هاى فراوان آن بسيار حاصلخيز بوده است . كشتزارها و باغ‌هاى فراوان در آن وجود دارد . اين بخش و شمال آن ، امروز از سرزمين قصيم و زير نفوذ حكومت آل‌سعود قرار دارد ، كه و پايتخت آن رياض است و از مهمترين شهرهاى نجد به شمار مىآيد . در اين سرزمين نخلستانها و چهارپايان اهلى فراوان ، به ويژه شتر و گوسفند و گاو وجود دارد . بيشتر ساكنين آن باديه‌نشين بوداند كه تعداد آنان را حدود نيم ميليون نفر برآورد مىكنند و همگى وهابى مىباشند . امارت دو شهر رياض و حائل تابع استان نجد بوده كه حسا نيز در دايرهء نفوذى آن است . مركز شهرهاى رياض و حائل ، « حسا » مىباشد و تمامى آنها در زير نفوذ ولايت بصره هستند . ساكنين سواحل آن به تجارت و صيد لؤلؤ و ماهى اشتغال دارند كه آنان ماهىها را خشك كرده و سپس در اندازه‌هاى فراوان به خارج صادر مىكنند . آبادترين سرزمين حسا ، شهرستان قطيف است . سپس سرزمين جنوب آن تا جزيره قطر نيز داراى آباديهاى فراوانى بوده ؛ به طورى كه غالباً از صحراهاى شنى تشكيل گرديده و در آن كشتزارهاى فراوانى تا نزديكى ساحل ديده مىشود و در آن نخلهاى بىشمارى وجود دارد . سرزمين حسا به درازگوشان حاوى آن مشهور مىباشد و در دشتهاى آن شيرها و چهارپايان اهلى و گورخر فراوان يافت مىشود . از صنايع دستى اين سرزمين ، عباهاى مشهور و جز اينها و بعضى از دست ساخته‌هاى مسى است . اين سرزمين ، به استثناى قطيف ، داراى آب و هواى گرم و خشك و بهداشتى است .