شمّر
شمّر در ميانهء راهِ مكه و بصره واقع شده و موقعيت آن چنين است : كوه شمر و كوه سلمى و دشتهاى ميان اين دو كوه ، كه بسيار حاصلخيز بوده و گفته مىشود وسعت اين منطقه به حدود چهل كيلومتر مربع مىرسيده و در آن باغها و سبزهزارهاى فراوانى وجود داشته است .
اين بخش از سرزمين را « آل رشيد » در اختيار داشتهاند و مركز حكومت آنان شهر « الحائل » بوده است ؛ ساكنان آن شهر به حدود بيست هزار نفر مىرسيد و در جنوب اين شهر قصبهاى بنام « كفار » وجود داشته است و گفتهاند كه حدود هشت هزار نفر در آن مىزيستهاند .
شمر داراى چهل دهكده بوده و اطراف آن را درختان نخل انبوه مىپوشاند و بيشتر ساكنان آن را چادر نشينان تشكيل مىدادند . اين گروه حدود چهارصد هزار نفر بودند كه از مردمى بسيار ساده و باگذشت تشكيل مىشدند .
مشهورترين چهارپايان اين ناحيه ، شامل اسبها بود كه از زيباترين انواع آن در جهان به شمار مىآمدند . همچنين الاغ و شتر و گاو و گوسفندان بسيارى را پرورش مىدادند . و در بلندىهاى آنجا گلههاى گاو و گوسفند و نيز گاو وحشى و شير و روباه و گرگ و آهو و خرگوش و جز اينها مىزيستند . در شرق شمر به سوى جنوب ، سرزمين « قصيم » قرار دارد . بيشتر زمين آن ، دشتهاى حاصلخيز بود كه در آن حبوبات گوناگون كاشت مىگرديد .
همچنين آنان داراى ميوههاى گوناگون همانند انگور و انار و زيتون و آلو و هندوانه و طالبى بوده و درختان خرماى بىشمارى داشتند . در ميانهء سرزمين آنها بخشهايى وجود داشته كه در آن جنگلهاى فراوانى به چشم مىخورد . ساكنين آن را به سيصد هزار نفر تخمين مىزنند كه همگى به استثناى تعدادى اندك ، در دهكدهها ( كه افزون بر سى دهكده نمىباشد ) چادرنشين مىباشند . مشهورترين دهكدههاى آنان بريده و عنيزه مىباشد . نيمى از شمال سرزمين قصيم در سيطرهء امير شمر و نيمهء جنوبى آن تابع