تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 68

مساهمون:

ص٦٨

جزاير بحرين

مهمترين اين جزيره‌ها ، جزيرهء « عوال » بود كه حدود شصت دهكده در آن قرار داشت و پايتخت آن شهر « منامه » بود ؛ جمعيّت اين شهر در حدود 25 هزار نفر بود ، كه جزيرهء اراد در كنار آن قرار گرفته است . ساكنين اصلى اين جزيره از ريشهء عمالقهء « طسم » و « جديس » بودند . از آن پس ايرانيان بر آن سرزمين دست يافتند و سپس اين سرزمين به زير نفوذِ حكومتِ « مناذره » و پادشاهان حيره در آمد و بالأخره مسلمانان در سال ششم هجرى در دوران حكومت « علاء حضرمى » بر سرزمين بحرين ، بر آن دست يافتند و آن را بخشى از سرزمينهاى كشور اسلامى قرار دادند . سپس پرتغاليها و در پس آنان ايرانيان و سپس امام مسقط و بالاخره دولت عثمانى اين سرزمين را بدست آورده تصرّف كردند . مهمترين محصولات بحرين لؤلؤ بود كه عايدات صادرات آن در سال 1910 ميلادى به يك ميليون و يكصد و هفتاد هزار ليرهء انگليس بالغ گرديد . در جزاير بحرين جمعيّت ساكنين به يكصد هزار نفر تخمين زده مىشود .

نجد

نجد بخش وسيعى از ميانهء جزيرة العرب به شمار مىآيد كه اين بخش در نيمهء فاصله ميان مدينه و بغداد قرار گرفته است . عربها آن را به دو بخش تقسيم مىكنند : قسمتهاى شمالى آن كه « حايل » و امتداد آن در بالا بوده كه بدان « نجد الحجاز » گويند و بخش ديگر عارض و امتداد آن كه بدان « نجد اليمن » گويند . نجد به معناى شىء مرتفع و بلند است ، و اين منطقه بلندتر از « تهامه » است كه به دريا متصل مىشود . ارتفاع صحراى نجد از سطح دريا در حدود 1200 متر مىباشد . در اين دو بخش ياد شده از نجد ، كوههاى مشهورى قرار دارد كه محصولات و خيرات فراوانى را براى ساكنين آن به ارمغان مىآورد . از آن جمله كوه سلمى ، كوه طويق و كوه أجأ را مىتوان نام برد . منطقهء نجد از شمال به صحراى شام ، از غرب به صحراى حجاز ، از جنوب به بادية الكبرى و از شرق به شاخه‌اى از الدهنا محدود مىگردد . و به همين مناسبت است كه رسيدن به آن ، خالى از رنج و مشقت نمىباشد .