انصار
انصار همان « اوس » و « خزرج » بودند كه از ريشه قبيلهء « أَزَد » هستند . سرزمين آنان در آغاز « مأرب » ، در يمن بوده كه پس از سيل « العرم » در قرن دوازدهم پيش از اسلام به همراه گروهى از آنجا مهاجرت كردهاند و از « يثرب » گذر نمودهاند . يثرب در آن هنگام دهكدهاى بيش نبود كه مردمان اطراف آن دهكده ، به قصد خريد و فروش در بازار آن ، بدان جا روى مىآوردند . ساكنين آن را يهوديانى از « بنى النضير » ، « قريظه » ، « بنى قينقاع » و جز اينها تشكيل مىدادند . يهوديان در آنجا براى خود داراى حصارهايى بودند كه به هنگام شدت ، بدان جا پناه مىبردند . پس « اوس » و « خزرج » در اين سرزمين اطراق كردند و قرار بر اين گرديد كه در زير فرمانروايى حكومت آنان ، زندگى نمايند . اين مطلب همچنان ادامه يافت ، تا اين كه دوران « فيطون » يكى از پادشاهان يهود در يثرب آغاز گرديد . در اين هنگام ظلم و ستم او آن چنان بود كه « اوس » و « خزرج » ، دست كمك به سوى پادشاهان « غسان » دراز كردند و آنان نيز به يارى آنها شتافتند . پس از آن حكومت از دست يهوديان يثرب خارج گرديد و در دست « اوس » و « خزرج » قرار گرفت ، به طورى كه حتى در املاك آنان خود را شريك نمودند و عصبيت خاصى ميان آنان مطرح شد ، آن چنان كه جنگهاى مشهورى نيز در ايام جاهليت ميان آنان رخ داد كه از آن جمله مىتوان ، يوم « سمير » ، يوم « كعب » ، يوم « الربيع » و يوم « البقيع » را نام برد . هنگامى كه گروهى از آنان براى انجام حج - در آغاز دعوت اسلامى - به مكه آمدند ، رسول خدا صلى الله عليه و آله در « عقبه » [ در سمت چپ شخصى كه به سوى منا در حركت است در پايين پلهها ] با آنان ملاقات نمود و پس از تلاوت آياتى چند از قرآن ، آنها را به اسلام دعوت نمود .
آنان دعوت حضرت را پذيرفتند و گفتند : در ميان قوم ما دشمنى به وجود آمده است كه شايد خداوند با وجود شما آنها را به هم پيوند دهد و در صورتى كه اين چنين شود و همگى برگرد شما جمع گردند ، شخصى عزيزتر و محبوبتر از شما در بين ما