برپا مىسازند .
به همين مناسبت هميشه مردمان مدينه ، از بيمارىهاى واگير در امان مىباشند .
در اين گونه موارد همواره يكى از درهاى حرم را مخصوص حاجيان مىگشايند و در نتيجه گروهى از حاجيان كه قصد ورود به حرم را دارند با گروهى ديگر كه قصد خروج از حرم را دارند برخورد مىنمايند .
بنابراين آن چنان فشار و ازدحام در اين قسمت به وجود مىآيد كه گاه افرادى در زير دست و پا هلاك مىگردند ؛ آن چنان كه در سال 1326 هجرى چنين حادثهاى اتفاق افتاد . بنابراين در چنين مواردى مىبايست بزرگ حرم درى را ويژه ورود حاجيان و در ديگرى را براى خروج آنها اختصاص دهد تا اين كه مردم اين گونه سختىها و مشقتها را تحمل ننمايند .
مدينه داراى آب و هواى پاكيزه و بهداشتى بود كه شايد يكى از علتهاى آرامش مردم آن و لطافت مزاج آنان ، به همين جهت باشد و در صورتى كه به اين روحيه ادب ، تقوى و حسن معاشرت اضافه گردد - كه غالباً هم داراى چنين صفاتى مىباشند - مىتوان گفت : مردمان اين شهر از نظر اخلاقى از بهترين مردمان سرزمينهاى عرب به شمار مىآيند .
اين مطلب شگفتى ندارد ، زيرا آنان در مجاورت رسول اكرم صلى الله عليه و آله زيستهاند و بسيارى از اخلاق و سجاياى كاملهء آن حضرت ، به آنها ارث رسيده است . و نيز در صورتى كه تأمل نمائيم ، رسول خدا صلى الله عليه و آله ويژگى خاصى را در مردمان مدينه ملاحظه نمودند كه به سوى شهر آنان هجرت فرمودند ، بنابراين قطعاً ويژگىهاى اخلاقى حسنه و نيكو ، از قديم در ميان آنان وجود داشته است . كه پس از ظهور اسلام نيز در آن شهر اين روحيه و اخلاق به كمال خود رسيد . تا آنجا كه رسول خدا صلى الله عليه و آله پس از انجام مأموريت خويش و اظهار دعوت خود و انتشار پرچم دين اسلام در سر تا سر بلاد عرب و ديگر سرزمينها و تقويت پايههاى آن و اطمينان از نفوذ مستحكم آن در ميان قلبها ، در « حجة الوداع » فرمودند : « من مرگ را آن زمانى استقبال مىكنم كه در ميان انصار باشم » . بنابراين اين مردمان كنونى نيز از نسل همان انصار هستند كه بر سنت پيشينيان خويش گام برمىدارند .
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 422
مساهمون: انصارى
ص٤٢٢