تبديل پول خود در اين منطقه ، آنها را خريدارى مىكنند .
تجارت خرما يكى از بزرگترين و مهمترين كالاهاى بازرگانى در ميان مردم مدينه به شمار مىآيد ، زيرا مدينه و اطراف آن همگى پوشيده از نخلستانهاى خرما مىباشد كه در آن درختان خرماى فراوانى وجود دارد و در حدود هفتاد نوع خرما در اين شهر به دست مىآيد . بهترين خرماها در اينجا ، خرماى « عنبرى » سپس « چلبى » و سپس « سكرى » مىباشد . كه اين خرما از شيرينترين آنها به شمار مىآيد سپس خرماى « سبح » است كه درخت آن بيشتر در سمت « خيف » ميان مدينه و « حمرا » واقع شده است . چگونگى آماده كردن اين خرما چنين است كه ابتدا آنها را همانند دانههاى تسبيح در نخى مىكشند و رديف مىكنند ، سپس مدت زمانى در آب جوش آنها را نگاه مىدارند و از آن پس آنها را در مقابل آفتاب خشك مىكنند . اين جانب مقدارى از اين نوع خرما را از فروشگاههايى كه در بيرون از « باب المصرى » در مناخه به فروش گذاشته بودند ، خريدارى نمودم .
فروشنده ، برخى انواع خرماهاى خود را با احاديثى دروغين كه به رسول خدا صلى الله عليه و آله نسبت مىداد مدح و ستايش مىنمود و به فروش مىرسانيد . اين جانب بسيار تعجب كردم كه چگونه اين مردم در حالى كه در برابر رسول خدا صلى الله عليه و آله قرار دارند ، اين گونه دروغپردازى مىكنند . پس به او گفتم : « اى مرد ما خرما را از تو خريدارى مىكنيم پس چرا احاديث و رواياتى را كه داراى هيچ گونه اساسى نيست ، به پيامبر صلى الله عليه و آله نسبت مىدهى ؟ » و به دو گفتم اساساً گرفتارى و بدبختى ما مسلمانان همين است كه به راحتى گفتههايى را به خداوند يا پيامبر صلى الله عليه و آله او نسبت مىدهيم . پس آن مرد شروع به عذر خواهى كرد و گفت : اين سخنها را از فروشندگان پيشين و برخى از پيرمردها شنيده است .
مدينه داراى كتابخانههاى بسيارى است كه بهترين آنها ، كتابخانهء « شيخ الاسلام عارف حكمت » مىباشد كه در نزديكى باب « جبرائيل » در جنوب مسجد قرار دارد .
اين كتابخانه از نظر نظافت ، پاكيزگى مكان ، نظم و ترتيب كتابهاى آن و زمينهاى پوشيده از فرشهاى گران قيمت و زيباى ايرانى ، نشانهاى از زيبايى و كمال به شمار مىرود .
در ميانهء حياط اين كتابخانه ، حوضى از مرمر بنا گرديده كه در اطراف آن شيرهاى
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 404
مساهمون: انصارى
ص٤٠٤