( فرهنگ اسلامى ) كه خدمت آن به علم هيچگاه فراموش نمىشود ، خدمات علوم پزشكى ، شيمى ، طبيعى ، نجوم ، گياهى و رياضى . تمدن اسلامى تا آنجا پيش رفت كه حتى فرانسه در دانشكدههاى خود از آن علوم استفاده مىنمود ؛ همچنان كه تا كنون در برخى از كشورهاى اروپاى شرقى نيز هنوز ادامه دارد . عمران و آبادى دولت اسلامى در شرق و غرب ، آن چنان گسترده گرديده بود كه هيچ يك از دولتهاى پيشين آن چنان تحولى را نتوانستند به وجود آورند . به آثار امويان در دمشق و اندلس ( / اسپانيا ) و آثار عباسيان در بغداد نظرى بيافكنيد ؛ آثار معمارى و صنعت و پيشرفتهاى عرفانى فرهنگ و تمدن اسلامى ، آن چنان فراوان است كه فرنگيان نيز بدان اقرار كردهاند و نتوانستهاند آن را انكار نمايند « 1 » هر مراجعه كننده به آثار فرنگيان در اين مورد ، به اين آثار عجيب و باور نكردنى دست مىيابد ! و آيا پس از اين باز هم بر حقانيت دين اسلام و حقيقت آن گواه و حجت نياز دارد ؟ در صورتى كه ببيند آنان با هدايت اين دين به چنين پيشرفتى نايل گرديدهاند .
بنابراين ، در اينجا بايد گفت : لازم است براى زيارت اين پيامبر صلى الله عليه و آله عظيم الشأن مسافرت كرد ، كسى كه تمامى لحظات زندگى خود را در راه خدمت به انسانيت سپرى نموده و مشعل دين اسلام ، يعنى دين آزادى ، برادرى ، برابرى ، عدالت ، فضل و برترى و دين زندگى صحيح را با تلاشهاى خويش ، روشن و پايدار قرار داد و شايسته است مرقد پاك و مطهرش را از نزديك زيارت نماييم .
در ظهر روز نهم ژانويه ، ترميم راه آهن به پايان رسيد . در آغاز خديو فرمان حركت قطار نخستين را صادر كرد ، اين قطار در ساعت هشت بعد از ظهر زوالى از ايستگاه هديه حركت كرد و پس از رسيدن به ايستگاه « جداعه » كه در كيلومتر 1156 واقع شده بود ، به آهستگى مكان آسيب ديده را - كه طول آن در حدود هزار متر بود - گذرانيدند . اين آسيب ديدگى ، زحمات فراوانى را براى سربازان دولتى كه از مدينه فرا خوانده شده بودند ، به وجود آورده بود كه لازم است در اينجا از آنان قدر دانى گردد .
سيلى كه موجب انهدام پل گرديده بود از كوههاى طائف سرچشمه گرفته بود كه
هامش
( 1 ) . ر . ك : به كتاب فرهنگ و تمدن عربsebarA sed noitasiliviCنوشته گوستاولوبون .