بيشتر شلوغى اين دشت ، در كنار مجراى آب و بازارى كه در كنار مسجد الصخرات وجود دارد - كه برخى غذاهاى ضرورى مردم در آن جا به فروش مىرسد - به چشم مىخورد ، يكى ديگر از علتهاى ازدحام در اين مكان ، ترس و واهمهاى است كه حاجيان از راهزنان و دزدان اعراب دارند و از آن كه مورد تجاوز آنان قرار گيرند بيمناكند ، بنابراين از محدودهء ياد شده خارج نمىگردند .
به همين جهت اين گروه از حاجيان به هنگام گم شدن هر يك از افراد با نام و اصطلاحى خاص خود ، همواره گروه و دوستان خويش را با صداى بلند ندا مىدهند ، تا هر يك از حاجيان هم گروه وى صداى او را بشنود به كمك او بشتابد . اين وضع در طول مدت اقامت در صحراى عرفات همچنان ادامه دارد .
لازم به ذكر است كه انتظار مىرود مولاى ما شريف نيز فرمان كريمانهء خود را عنايت و توجه بيشترى بخشند و حكمى صادر نمايند تا افرادى ويژه ، جهت رسيدگى و نظارت بر دهانههاى مجراى چشمه زبيده و جلوگيرى از ورود آلودگى از سوى حجاج و شستشوى لباسهاى آنان در آب چشمه گمارده شوند تا در نتيجه آنها مانع از آلوده شدن آب گردند . به ويژه اين مطلب دربارهء حوضى كه اختصاص به جزاميان دارد و معروف به حوض جزاميان است مىبايست اجرا گردد ، زيرا اين بيماران با شستشوى خود در ميان آن حوض كه به قصد سلامتى صورت مىپذيرد ، نه تنها تغييرى در بيمارى خود نمىدهند ، بلكه موجب سرايت و آلوده شدن آب به ديگر حاجيان نيز مىگردند ؛ البته بايد توجه به اين مطلب نمود كه دانشمندان باكتريو لوژيست اعتقاد دارند كه خود آب ناقل ميكربها به ويژه ميكروب بيمارى و با به شمار مىآيد .
روز وقوف ، عبارت است از : روز نهم ذى الحجه و پاسى از شب دهم كه تمام مسلمانان بر آن اتفاق آراء دارند . اما اگر اين روز به صورت شرعى نزد قاضى به اثبات رسد ، تمامى مسلمانان از نژادها و مذاهب متفاوت و مختلف - به استثناى شيعيان ايرانى - اين روز را در عرفات وقوف مىنمايند ولى شيعيان در صورتى كه شكى در رؤيت هلال داشته باشند ، روز نهم و دهم را احتياطاً در اين صحرا وقوف مىكنند . در روز عرفات تمامى مردم به عبادت مشغول هستند و با آن كه در جسم از يكديگر جدا مىباشند ، ليك
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: انصارى
ص٣٠٤