مكّه را براى او نوشت و از اين زمان بود كه حكومت اشراف بر مكّه آغاز گرديد . اين حكومت پس از او در فرزنداتش تا سال 455 هجرى ادامه داشت و در اين سال نوه برادر او هاشم : كه « محمد بن جعفر بن عبداللَّه بن هاشم » بود به ولايت و حكومت مكّه رسيد .
پس از او فرزندانش كه به « هواشم » معروف بودند حكومت را تا سال 597 هجرى در اختيار داشتند . حكومت اين گروه همراه با ظلم و ستم فراوانى بود . بطورى كه آخرين آنها « مكثر ابن عيسى » مالياتى بالغ بر هفت دينار را بر حجاج بيت اللَّه الحرام قرار داد . كه اين ماليات در « عيذاب » يا « جدّه » از هر شخصى كه از راه مصر به مكّه وارد مىگرديد ، دريافت مىشد . مردم از « صلاح الدين ايوبى » استمداد طلبيدند و نامبرده با مذاكره اى كه با مكثر انجام داد ، ماليات وضع شده را لغو نمود . طبق اين قرارداد صلاح الدين ايوبى هزار اردب « 1 » گندم براى او ارسال مىكرد .
از اين پس ، سخنرانان مكّه به هنگام خطبهء خود بعد از دعا به خليفهء عباسى و امير مكّه به صلاح الدين دعا مىكردند .
بعد از مكثر ، شريف « قتاده » در سال 597 هجرى ، بر مكّه مسلط گرديد وى از نسل هفتم نواده هاى « شريف عبداللَّه » برادر شريف « جعفر بن محمد بن حسن الثائر » بوده قتاده مردى با شهامت ، جوانمرد ، شجاع و داراى همتى بلند بود بطوريكه سرزمين حكومت خود را از يمن تا مدينه گسترش داد . ليكن مردم يمن در دوران ولايت فرزندش « حسن » به علت سوء رفتارش بر مكّه غلبه يافتند و تا سال 630 هجرى ادارهء امور آن را در دست داشتند . پس از آن شريف « راجح بن قتاده » بر مكّه مسلط گرديد و از آن پس امارت اين شهر همانند توپى در دست قدرتمندان دست بدست مىشد ، به طورى كه هر فرد قوى آن را از فرزندانش يا از فرزندان برادرش باز پس مىگرفت و حكومت آنان گاه تابع پادشاهان مصر بود و گاه به علت درگيرى پادشاهان مصر در جنگهاى صليبى ، در زير نفوذ پادشاهان يمن قرار مىگرفت .
اين مطلب بويژه پس از درگذشت « ملك كامل » رايج بود كه در خطبه حرمين
هامش
( 1 ) . پيمانه مصرى براى حبوبات كه معادل ( 980 / 1 هكتوليتر ) مىباشد . « مترجم »