خداوند فرموده است
وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ
« 1 » . سپس خداوند فرمان داد كه پايه هاى اين خانه را بالا برند . در اين جا بود كه ابراهيم به همراه اسماعيل آن را منهدم كرد و از نو بر پايه هاى آن كعبه مكرمه را بنا كرد .
خداوند فرمود
وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ
« 2 » . از آن پس خداوند به او دستور داد كه در ميان مردم نداى حج را سر دهد .
پس فرمود « واذن فى الناس بالحج يأتوك رجالًا و على كل ضامر يأتين من كل فج عميق » از آن پس نام اين خانه معظم در ميان قبايل مجاور نيز منتشر گرديد و به همين مناسبت لفظ « مكه » يا « مكا » كه كلمهاى بابلى بود و به معناى « بيت » مىباشد از سوى عماليق به اين مكان داده شد . ابراهيم عليه السلام به سوى قوم خويش بازگشت و اسماعيل عليه السلام همچنان در آنجا باقى ماند و در خدمت بيت بود تا اينكه درگذشت . پس از او خدمتگزارى آن بيت در دست فرزندانش قرار گرفت تا اينكه ضعف و سستى و تفرقه به ميان آنان نفوذ كرد . و « عماليق » از اين سستى و تفرقه سود جستند و بر آنان چيره گرديدند و از آن پس خانه كعبه و زمامدارى آن در دست اين قوم قرار گرفت . قدرت همچنان در دست آنان بود تا اينكه جرهميان پس از انهدام سد « مأرب » از راه يمن به مكّه وارد شدند و اين حركت در حوالى نيمه قرن ششم پيش از ميلاد صورت گرفت كه در آن هنگام « مضاض بن حارث » سرورى و بزرگى آنان را بر عهده داشت . جرهميان با عمالقه از در جنگ درآمدند و پس از درگيريها و مزاحمتهاى فراوان ، بر آنان چيره گشتند و در نتيجه سرورى و بزرگى مكّه و به تعبيرى تمامى حجاز به دست آنان افتاد . هنگاميكه قدرت آنان وسعت گرفت و شوكت و جلالى پيدا كردند ، دست به ظلم و فساد زدند و حرمت خانه را پاس نداشتند . در اين زمان خداوند بيمارى را در ميان آنان منتشر نمود بطوريكه تعداد زيادى از آنان بدان بيمارى مبتلا گرديدند .
از آن پس ضعف و سستى بر آنان چيره گرديده و فرزندان اسماعيل بر آنها مسلط
هامش
( 1 ) بقره ، 125 .
( 2 ) حج ، 27 .