به همين مناسبت نيز يادآور مىشويم كه پس از مراجعت خديو از سفر حج حقوقى را به دو تكيهء مكّه و مدينه ضميمه نمود كه در نتيجه اين اقدام ، گروه بسيارى از اشراف ، علما و ساكنين حرمين شريفين به صورت ماهيانه و ساليانه آن را دريافت مىكردند . و تا كنون نيز اين احسان و بخشندگى به آنان ادامه دارد ، زيرا اين مردم بدين عنايت و توجه از سايرين اولىتر مىباشند . و شايد حضرت و الا از اين كار شايسته قصدِ آن را داشته اند كه همواره از سوى پروردگار و مردم با گذشت آن شكرانه و سپاس را به همراه داشته باشند .
. . .
نقشهء مكّه و مسجد الحرام از فراز كوه ابوقبيس
اى كاش ! با مبلغى كه از سوى بزرگان مصرى بعنوان تأسيس يادگارى از حج حضرت خديو ، جمع آورى گرديده بود ، « دار الضيافه » اى در مكّه براى فقرا و مستمندان حجاج بيت اللَّه الحرام به صورت عموم و مصريها بطور خصوص ساخته مىشد و اداره اوقاف نيز در دادن اعانه در اين راه دريغ نمىورزيد . واللَّه الموفق للصواب .
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: انصارى
ص١٧٢