نمىشدند ، تشكر نماييم .
مردمان مكّه اغلب از چاههاى موجود در آن شهر مانند « زمزم » و يا از چاههايى كه در حومهء آن واقع شده است مانند « زاهر » و « عسقلانى » و « جعرانه » و جز اينها استفاده مىكنند .
همچنين گاهى از آب انبارهايى كه بوسيلهء آب باران يا چشمهها پر شده و يا از « چشمهء زبيده » كه آب آن بوسيلهء قناتهايى از زيرزمين به شهر جريان پيدا كرده است و در مخزنهايى كه بدين منظور در خيابانهاى مكّه قرار داده بودند جريان پيدا مىكرد استفاده مىكردند و از آن پس اين آب بوسيلهء سقّاها در مشكهايشان به خانه ها حمل مىگرديد .
اين چشمه داراى اهميّتى بس عظيم بوده است و از مهمترين آثار باقى مانده از « زبيده » - همسر هارون الرشيد - در اين ديار به شمار مىآيد . علّت احداث آن اين گونه است كه نامبرده هنگامى كه حج گزارد ، شدت و سختىِ مردم مكّه و حجاج بيت اللَّه الحرام را ، در بدست آوردن ، آب در اين سرزمين احساس نمود ، بنابراين آن مرحومه دستور داد تا آب را از « چشمهء حُنين » كه در پشت عرفات به سمت شمال شرقى و در فاصله اى در حدود سى و پنج كيلومترى از مكّه قرار داشت ، به جريان درآورند و به « امالقرى » برسانند .
اين چشمه از كوههاى « طاد » سرچشمه مىگيرد و در « وادى حُنين » جريان پيدا مىكند .
در اين منطقه ، واقعهء مشهور ( جنگ حُنَين ) به سال هشتم هجرى پس از فتح مكّه ، اتفاق افتاد و در اين غزوه كه بين رسول خدا صلى الله عليه و آله و مشركانى كه از « هوازن » و « ثقيف » بودند ، اتفاق افتاد ، رسول خدا صلى الله عليه و آله از خود ثبات و استحكام بىنظيرى نشان دادند همچنين مسلمانان نيز در آن جا فداكارى و از خودگذشتگى خويش را به معرض نمايش گزاردند .
در اين جنگ « در يدبن صمه » كه يكى از بزرگان مشهور جاهليّت به شمار مىآمد ، به دست يكى از مسلمانان بنام « ربيعة بن رفيع سلمى » به هلاكت رسيد .
« زبيده » در اين اقدام سعى و كوشش فراوانى در به ثمر رساندن آن از خود نشان داد و براى اين كار كارگران بىشمارى را از قسمتهاى مختلف به آن جا ارسال نمود . آنان
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 166
مساهمون: انصارى
ص١٦٦