در اينجا برخى از خانوادههاى قديمى و مشهور مكّه را كه از سالها پيش در اين شهر زندگى مىكردهاند و به ثروت و خوش نامى معروف گشتهاند براى شما يادآور مىگرديم :
از هنديان - خانوادههاى خوقير ، فتا ، دهلوى ، ساب ، حكيم ، رذة ، ناقرو ، ميره ، مفتى ، عبد الشكور ، عبدالحق ، بشاره ، مرزا احمدوه ، كمال ، جان ، شلهوب ، نور ، طيب ، دستانيه ، خوج ، وشكلى ، سنبل ، خوجه بكر ، مسكى ، الياس ، زرعه ، قرع ، حجيمى و ديگر خانوادهها را مىتوان نام برد .
از جاوهايها - خانوادههاى بتاوى ، منكابو ، زينى ، ارشد ، فنتيانا ، فلمباب ، قدس ، دوم و ديگر خانوادهها را مىتوان ذكر نمود .
از بخاريها ، خانوادههاى كشك ، فاشفلى ، انديجان و ديگر خانوادهها را مىتوان نام برد .
از حضرموتىها ، خانوادههاى باحارس ، باجنيد ، باناجا ، باحكيم ، باذرعه ، باعيسى ، باعُشْن و ديگر خانوادهها را مىتوان نام برد .
از شاميها ، خانوادههاى هاشم ، جبرى ، خشيفاتى و ديگر خانوادهها را مىتوان ذكر نمود .
از تركان ، خانوادههاى درابزنلى ، قرملى و ديگر خانوادهها را مىتوان ذكر نمود .
از مصريان ، خانوادههاى قطان ، زقزوق ، رشيدى ، رواس ، قزاز ، اباصى و ديگر خانوادهها را مىتوان ذكر نمود . گرچه در نسب برخى از خانوادههاى يادشده اختلافنظرهايى وجود دارد ليكن در اينجا مشهورترين نسبها را براى شما ذكر كرديم و قصد ما بر اين بوده كه نژاد و ريشهء غيرعرب آنها را يادآورى كنيم .
در آميختگى نژادها و ملّيتهاى گوناگون از راه ازدواج و معاشرت در اين شهر آنچنان فراوان گرديده است كه تيرگى پوست مردمان مكّه در آنان تاثير گزارده ، بطوريكه خصوصيات و ويژگيهاى نژادها و ملّيتهاى گوناگون را در خود جمع كردهاند . بنابراين در ويژگىهاى آنان امانت اناتولىها « 1 » و عظمت تركان و فرومايگى و ذلت جاوهايها و بزرگمنشى ايرانيان و ملايمت و مداراى مصريان و سختى چركسىها و آرامش چينىها
هامش
( 1 ) . بخشى از كشور تركيه كنونى