خشكى به سوى مصر رهسپار مىگردند . همچنانكه تعداد فراوانى از مردمان شام و تركان و قفقازيها و مردمان ( شبه جزيره ) كريمه و بخاريها و قازانيها « 1 » و ديگر مسلمانان شمال روسيه و سيبرى و جزاير درياى مديترانه ، همگى بدين منظور پيش از ماه مبارك رمضان در قاهره گِرد هم مىآمدند و سپس از راه خشكى به سوى « قوص » كه فاصلهاى در حدود 640 كيلومتر است ، رهسپار مىگرديدند .
گروهى ديگر از آنان اين فاصله را از راه رود « نيل » در بيست روز طى مىكردند و پس از آن كاروانِ آنان در صحراى شرقى به مدت پانزده روز مسافتى درحدود يكصد و شصت كيلومتر را به مقصد « عيذاب » يا « قصير » واقع بر درياى سرخ طى مىنمود ؛ اين دو دهكده ، از قديم الايّام دو بندر شرقى مصر بهشمار مىآمد كه بندر سوئزِ كنونى جايگزين آن مىباشد . بندر « عيذاب » مهمتر از بندر « قصير » بوده و هردو در دست قبايل عرب « بجاة » بوده كه اينان وظيفهء انتقال حاجيان را بوسيله شترهاى خويش در اين صحرا به عهده داشتند . اينان داراى صفات و اخلاقى پَست و ناپسندى بودند و هيچگونه رحم و شفقتى در ميان آنان وجود نداشت ، تا آنجا كه گاه كاروان را از مسير اصلى خود منحرف مىنمودند و آنان را در شرايط بىآبىِ سختى قرار مىدادند كه كاروانيان از تشنگى هلاك شده و آنان بتوانند اموال و كالاهاى كاروانيان را به تاراج ببرند .
قبر عارف نامى ابوالحسن شاذلى در اين صحرا در نزديكى محلى كه بدان « امتان » گفته مىشود ، قرار دارد . نامبرده در سال 656 هجرى در راه خود از مغربِ دور ، به سوى حجاز درگذشته و در همان مكان مدفون گرديده است . مردمان اين منطقه همه ساله ، سالروز تولّد او را از اول تا نهم ذىالحجه جشن گرفته و تعداد بسيارى از مردمان « صعيد » و اعراب و مغربىها در اين جشن شركت مىكنند .
حاجيان همواره در « عيذاب » يا « قصير » نزديك به يك ماه در انتظار ورود « جَلْبة » بود كه بوسيله آن به جده منتقل گردند . جَلْبه كشتىهاى بادبانى بسيار سست و سبكى بوده كه
هامش
( 1 ) . منطقهاى در قفقاز