[ 158 ] س - كسى كه احتمال قوى عقلايى مىدهد كه نتواند اعمال را به نحو عادى انجام دهد ، و ممكن است حج تمتع را بدل به افراد كند ، آيا مىتواند از حج واجب نيابت كند ؟
ج - مىتواند نيابت كند ، ولى اگر وظيفهء او عدول به افراد شد بنا بر احتياط منوب عنه نبايد اكتفاء به آن كند . ( 1 ) [ 159 ] س - نايبى كه در وقت قبول نيابت براى حج معذور نبوده است ، و بعد از عقد اجاره در موقع عمل يا قبل از محرم شدن جزء معذورين شده و در هر عذرى كه پيش آمده طبق وظيفهء معذورين رفتار نمود ، آيا حج او از منوب عنه كافى است ؟ و آيا نسبت به نحوهء عذر فرقى هست يا نه ؟
ج - محل اشكال است . ( 2 )
شرح
اگر شرط كنند استيجار صحيح است لكن شرط قابل عمل نيست .
آية الله خوئى : بنا بر احتياط نيابت او مجزى نيست . ( در خصوص طواف نسا فتواى ايشان در دست نيست ) .
( 1 ) آية الله گلپايگانى : در عذر طارى اجزاء بعيد نيست . ( آراء المراجع ، ص 39 ) .
آية الله صافى : اگر وضع به طورى است كه نايب عند العرف استطاعت حج تمتع دارد از حج منوب عنه مجزى است و إلَّا در صورت عدول مجزى از منوب عنه نيست .
آية الله فاضل : اگر از ابتدا علم يا اطمينان به عروض عذر نداشته باشد نيابت و حج صحيح است هر چند بعدا به واسطهء عذر يا تنگى وقت كه اتفاقا عارض شده حج او بدل به افراد مىشود و در اين صورت ذمّه منوب عنه برى مىشود .
آية الله سيستانى : اگر از ابتدا علم يا اطمينان به عروض عذر ندارد نيابت و حج صحيح است هر چند بعدا عذر عارض شود و حج او بدل به افراد شود . ( ملحق مناسك ، س 35 ) .
آية الله خوئى : هر گاه شخصى را براى حج تمتّع اجير نمايد و وقت هم زياد باشد و اتفاقا ( يعنى پس از احرام عمرهء تمتع ) وقت براى حج تمتع تنگ شد و اجير عدول به حج افراد كرد ذمّهء منوب عنه بريء مىشود . ( مناسك ، مسألهء 125 ) .
آية الله خامنه اى : نظر ايشان ذيل مسألهء بعد ( 159 ) خواهد آمد .
آية الله مكارم : مگر اين كه از عذرهايى باشد كه در حج احيانا پيش مىآيد . كه در اين فرض اكتفاء به آن بلا اشكال است .
آية الله تبريزى : مىتواند نيابت كند اگر وقت وسعت داشته باشد و احتمال عذر طارى بدهد و چنانچه عذر طارى شد حج او كفايت از منوب عنه مىكند .
( 2 ) آية الله بهجت : اتمام عمل طبق وظيفه عذرى نايب كفايت مىكند و مضرّ به صحّت نيابت نيست ( مناسك س 25 ) .
آية الله خوئى : حكم آن در مسأله 107 گذشت .
آية الله سيستانى ، آية الله فاضل : در عذر طارى اشكال ندارد .