بلدى توسط وصيش انجام شود ، حال استطاعت جانى و مالى و غيره براى وصى او فراهم است ، فقط از حيث عدم شركت در نام نويسى براى حج ، آن هم با عذرى ، استطاعت راهى ندارد ، آيا مىتواند حج نيابى را انجام دهد ؟
ج - ( 1 ) وصى اگر قبلا استطاعت نداشته و فعلا هم راه براى او باز نيست الآن هم مستطيع نيست و مىتواند براى حج نيابى اجير شود ، ولى اگر بدون اين كه اجير شود خود را به ميقات برساند نمىتواند حج نيابى به جا آورد و بايد براى خودش حج به جا آورد .
[ 156 ] س - كسى كه حج نيابى انجام مىدهد اگر در قربانى شخص ثالثى را وكيل كرد ذابح چگونه نيت كند ، آيا بايد نيت كند كه به وكالت از ميت قربانى مىكنم يا بايد وكالت از نايب ميت كند ؟ در هر صورت آيا بايد نام ميت را هم ببرد ؟
ج - نام ميت بردن لازم نيست ، بلكه چنانچه نيت كند آن چه بر عهدهء نايب است انجام دهد صحيح است . ( 2 ) [ 157 ] س - كسى كه براى حج اجير مىشود ، اگر شرط كند كه مثلا براى طواف نساء يا يك عمل ديگرى كه نيابت بردار است نايب مىگيرم ، آيا اين شرط نافذ است و مىتواند عمل نمايد يا نه ؟
ج - اگر عذر دارد ( 3 ) نمىتواند قبول كند ، بلى در قربانى مانع ندارد و شرط لازم نيست .
شرح
( 1 ) - آية الله مكارم : اگر از نام نويسى آن زن استفاده كند ، بايد براى او حج نمايد .
آية الله خوئى : رجوع شود به مسأله 146 .
آية الله تبريزى : در فرض مزبور وصى براى خود حج به جا آورد و براى حج بلدى ميّت نايب بگيرد .
آية الله گلپايگانى : با فرض استطاعت در ميقات ، نيابت صحيح نيست .
( 2 ) آية الله تبريزى : نايب بايد نيت كند كه براى حج نيابتى كه انجام مىدهد قربانى مىكند و ذابح لازم نيست كه نيّت كند هر چند احوط و اولى اين است كه نيّت كند آن چه را كه بر عهده نايب است انجام مىدهد .
( 3 ) آية الله بهجت : بنا بر احتياط نمىتواند قبول كند .
آيات عظام گلپايگانى ، تبريزى ، صافى : نيابت او محلّ اشكال است . ( مجمع المسائل ، ج 1 ، ص 447 ، مسأله 33 ) .
آية الله سيستانى : در عملى مانند طواف نساء كه صحت حج بر آن متوقف نيست ، اگر از ابتدا هم عذر او معلوم باشد نيابت صحيح است .
آية الله فاضل : معذور نبايد نيابت كند و شرط اجازهء در استنابه صحيح نيست مگر در قربانى كه آن هم نياز به شرط ندارد و