سابقا حج بر او مستقر شده است ، آيا مىشود براى او نايب گرفت يا خير ، و اگر نشود ، تبرع حج از او چه صورت دارد ؟
ج - نيابت و تبرع در فرض سؤال صحيح نيست . ( 1 ) [ 146 ] س - فردى پس از استطاعت مالى براى حج اسم نويسى كرد و براى دو سال بعد اسمش درآمد ، ولى چند ماه قبل از حركت ، فوت كرد در حالى كه پسرش را نايب قرار داده بود كه براى او حج به جا آورد ، در حالى كه پسر خود استطاعت مالى داشته ولى در اسم نويسى مسامحه كرده و ننوشته است ، در صورتى كه اگر اسم مىنوشت شايد در همان سال اول ، قرعه به نامش در مىآيد و شايد هم سالهاى بعد ، اكنون پسر به مدينه آمده به عنوان نيابت حج بلدى از جانب پدر ، و هنوز محرم نشده ، چه وظيفه اى دارد ؟
ج - در فرض مرقوم نيابت صحيح نيست ، ( 2 ) و بايد براى خودش حج نمايد . ( 3 )
شرح
( 1 ) - آية الله بهجت : به ذيل مسأله 108 مراجعه شود .
آية الله مكارم : اگر اميد به بهبودى او نباشد گرفتن نايب براى او مانعى ندارد .
آية الله سيستانى : بايد پس از مرگ براى او نايب بگيرند .
آية الله فاضل : در فرض سؤال كه زنده است صحيح نيست ، بلى در صورت يأس از بهبودى او نيابت صحيح است .
آية الله نورى : فقط حاكم شرع مىتواند براى او نايب بگيرد .
( 2 ) آية الله اراكى : مگر آن كه اجير شده باشد براى حج امسال از طرف پدر و استطاعت طريقى از ناحيه اجاره بدست آمده باشد كه بايد نيابت كند .
آية الله خوئى : حج نيابى او صحيح است و در صورتى كه رفتن به حج منحصر به استفاده از سهميهء پدر بوده و استفاده از آن بنا به وصيت پدر يا نظر ورثه موقوف به اين باشد كه خود او براى پدر حج نيابى انجام دهد ، اين كه لازم باشد پسر باز براى خود حج به جا آورد روشن نيست و چيزى از ايشان در دست نيست .
آية الله فاضل : حج خودش مقدم است لكن اگر مخالفت كرد حج نيابى صحيح است اگر چه مرتكب گناه شده است .
آية الله مكارم : نيابت او صحيح است و استطاعت خودش ثابت نيست . هر چند بخاطر كوتاهى كردن در اسم نويسى گناه كرده است .
آية الله بهجت : نيابت شخص مستطيع جايز نيست ، و لو اگر انجام دهد صحيح است چنانچه در ذيل مسأله 44 و 107 گذشت .
آية الله تبريزى : در فرض مزبور براى خودش حج به جا آورد و براى پدرش نايب بگيرد .
( 3 ) آية الله خامنه اى : اگر راه با فيش مورد وصيت براى پسر باز شده و يا اين كه ورثه فيش را به يكى از فرزندان بدهند كه به