آن ( 1 ) طواف و نماز و سعى و طواف نساء و نماز آن را به جا آوريد ، و در اين اعمال نيت اتمام حج سفر اول را بكنيد و بعد از آن چيزى بر شما نيست ، و اگر خودتان نمىتوانيد برويد يا رفتن براى شما حرجى است در محل خود حلق كنيد و بنا بر احتياط موى آن را به منى بفرستيد و در بقيهء اعمال فوق نايب بگيريد ، ( 2 ) و نسبت به دو سفر ديگر كه آيا صحيح و كافى بوده يا نه احتياط را مراعات نماييد . ( 3 ) [ 138 ] س - كسانى كه مجاز هستند در شب عيد قربان بعد از درك اضطرارى مشعر به منى بروند ، آيا همهء آنان از ذوى الاعذار مىباشند كه نيابت و لو تبرعا مورد اشكال است يا نسبت به بعضى استثناء شده است ؟
ج - در فرض سؤال زنها مىتوانند نايب شوند ، و نيابت در ساير ذوى الاعذار صحيح نيست . ( 4 ) [ 139 ] س - شخصى در حج از ميتى نيابت كرده و در وقت عقد اجاره براى انجام مناسك ، هيچ عذرى نداشت ، ولى چند سال بعد از انجام حج متوجه شد كه در وقوف مشعر الحرام با زنها و مريضها به عنوان راهنما ، ( 5 ) وقوف اضطرارى كرده و به منى رفته است ، و غافل بوده كه نايب بايد وقوف اختيارى بكند ، آيا وظيفه اش چيست ؟
ج - عمل مزبور مجزى از حج نيابتى استيجارى نيست ، ( 6 ) و از جهت اجرت بايد به اجير
شرح
مانده مطابق متن عمل شود .
آية الله تبريزى : چون حلق براى صروره ( كسى كه بار اول حج اوست ) متعين نيست ، بنا بر اين حجهاى شما هر سه صحيح است و چيزى بر شما واجب نمىباشد .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : چون تراشيدن سر بعنوان تقصير بنا بر احتياط است اگر در اين مسأله به كسى كه تقصير را كافى مىداند مراجعه نماييد تكليفى بر شما نيست .
( 1 ) آية الله صانعى : بنا بر احتياط مستحب .
( 2 ) آية الله صانعى : بنا بر احتياط مستحب .
( 3 ) آية الله صانعى : كه مطلوب است .
( 4 ) آية الله مكارم : نيابت در اين گونه موارد صحيح است .
آية الله سيستانى : چون وقوف ركنى را درك كردهاند نيابت آنها صحيح است .
نظر ساير آيات عظام در ذيل مسأله 107 گذشت .
( 5 ) آية الله صانعى : كه از اوّل هم مىدانسته يا احتمال مىداده كه وقوف اضطرارى را به عنوان راهنما درك مىكند .
( 6 ) آية الله گلپايگانى : بعيد نيست در عذر طارى حج نيابتى صحيح و مستحق اجرت هم باشد . ( آراء المراجع ، ص 39 و 50 ) .