آن كه احرام اول باطل باشد ، مثل اين كه حج بر او واجب نبوده و نيت حجة الاسلام كرده باشد . ( 1 ) [ 131 ] س - شخصى در ميقات براى خودش محرم مىشود و تلبيه مىگويد ، بعد به فكر مىافتد كه چون خودش حج واجب را در سالهاى گذشته به جا آورده ، براى پدر يا مادر يا يكى از خويشاوندان ديگرش حج تبرعى به جا آورد ، آيا مىشود با نيت عدول كند ، و يا دوباره به نيت شخص مورد نظر محرم شود يا خير ؟
ج - اگر به احرام صحيحى محرم شده ، ( 2 ) نمىتواند نيت را عوض كند و بايد عملش را به همان نيتى كه در احرام داشته ، اتمام كند .
[ 132 ] س - نايبى در احرام عمرهء تمتع بعد از اين كه وارد مكه شد شك مىكند كه نيت نيابت كرده يا نه ، آيا بايد به ميقات برگردد و مجددا به نيابت محرم شود ، يا اصلا حج براى خودش حساب مىشود و ديگر نمىتواند نايب باشد ؟
ج - در نيت خطور لازم نيست ، اگر انگيزهء او در حال احرام نيابت بوده ، عمل را به نيابت انجام دهد ، و اگر در داعى و انگيزه هم شك دارد ، بايد اعمال را به نيت اجمالى ( همان نيت در احرام ) اتمام كند ، ( 3 ) و در نيابت به آن اكتفا نمىشود . ( 4 ) [ 133 ] س - زنى در عرفات در روز نهم ديوانه شد ، او را به بيمارستان بردند و تا آخرين وقتى كه مىتوانستند همراهان او در مكه بمانند باقى ماندند ، خوب نشد ، آيا شوهرش كه با او
شرح
( 1 ) - آية الله سيستانى : در اين مثال احرام اوّل او صحيح است .
آية الله مكارم : نيت حجة الاسلام تأثيرى ندارد .
( 2 ) آية الله غروى : نظر بر اين كه احرام را به نيّت حجة الاسلام به جا آورده است سپس ملتفت شده كه حجّة الاسلام بر او واجب نيست احرامش باطل و مىتواند دوباره به هر نيّتى كه مىخواهد محرم شود .
( 3 ) آية الله تبريزى : بايد به ميقات برگردد و مجددا به نيابت از غير محرم شود .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : در صورتى كه فعلا خود را نايب مىداند و شك در نيّت احرام گذشته خود دارد وظيفه او حمل به صحّت است و به عنوان نيابت بقيه اعمال را به جا آورد .
آية الله خوئى : اگر احتمال بدهد كه نه قصد خود و نه ديگرى را كرده ، احرام او باطل است . مگر اين كه در حال طواف مثلا نيّت معيّنى دارد كه به همان نيّت اعمال را تمام مىكند . ( مستفاد از مناسك ، قبل از مسأله 177 ) .
( 4 ) آية الله بهجت : به ذيل مسأله 130 مراجعه شود .
آية الله غروى : اگر طورى باشد در حال عمل كه اگر بپرسند احرام را به چه نيّتى انجام دادى بگويد : كه براى نيابت انجام دادم اين نيّت ارتكازى است و آن در هر عملى كافى است .