بايد فورا نايب بگيرد و اگر مستقر نشده باشد بر او ، اقوى عدم وجوب است . ( 1 ) [ 117 ] م - بعد از آن كه نايب عمل را به جا آورد ، حج از معذور ساقط مىشود و لازم نيست خودش حج كند اگر چه عذرش بر طرف شود ( 2 ) و اما اگر قبل از اتمام حج عذر بر طرف شد ، چه قبل از احرام يا بعد بايد خودش حج برود . ( 3 ) [ 118 ] م - كسى كه حج بر او واجب باشد چه سال استطاعتش باشد و چه حج بر او مستقر شده باشد جايز نيست نيابت كند از غير ، ( 4 ) و اگر نيابت كند باطل است ، ( 5 ) چه عالم به حكم باشد يا نباشد . ( 6 ) [ 119 ] م - اگر اجير براى حجة الاسلام بعد از احرام بستن و داخل شدن در حرم ( 7 ) بميرد كفايت مىكند از حج كسى كه براى او به جا آورده است ، و لازم نيست حج كردن براى او ، و اگر
شرح
( 1 ) - آية الله بهجت : به مسأله 52 مراجعه شود .
تفصيل اين مسأله ذيل مسأله 23 گذشت .
( 2 ) آيات عظام خوئى ، تبريزى ، سيستانى ، بهجت : بنا بر احتياط واجب در صورت حصول تمكَّن بايد خودش حج را به جا آورد .
آية الله صافى : در صورتى كه حج بر او مستقر بوده با تمكَّن بايد خودش حج به جا آورد و همچنين اگر مستقر نبوده ولى استطاعتش باقى باشد بايد حج به جا آورد . ( آداب و احكام حج ، حاشيهء مسأله 90 ) .
آية الله گلپايگانى : مگر اين كه در وقت نايب گرفتن ، اميد خوب شدن و رفع عذر داشته باشد كه در اين صورت بنا بر احتياط ، اگر رفع عذر شد و استطاعت داشت بايد خودش هم حج را انجام دهد .
آية الله غروى : اقوى اين است كه در صورت ارتفاع عذر خودش لازم است حج را انجام دهد .
( 3 ) آية الله گلپايگانى : مگر اين كه در اثناء عمل بعد از احرام عذر بر طرف شود ولى منوب عنه تمكن از انجام عمل كامل نداشته باشد كه در اين صورت حج نايب مجزى است . ( مناسك عربى ، مسأله 90 ) .
آية الله مكارم : بنا بر احتياط واجب بايد خودش حج برود .
آية الله صافى : اگر بعد از احرام عذر مرتفع گردد كه امكان انجام حج براى منوب عنه در همان سال يا سال بعد باشد ارتفاع عذر كاشف از بطلان اجاره و بلكه بطلان احرام نايب است .
آية الله سيستانى : گر چه احتياط واجب است كه نايب نيز عمل حج را تمام نمايد . ( مناسك ، مسألهء 64 ) .
( 4 ) آية الله خامنه اى : نظر ايشان نسبت به قسمت اخير اين مسأله يافت نشد .
( 5 ) آية الله فاضل ، آية الله مكارم : نيابت او صحيح است هر چند گناه كرده است .
( 6 ) تفصيل اين مسأله در ذيل مسأله 107 گذشت .
( 7 ) آية الله خوئى : اگر بعد از احرام بميرد كفايت از منوب عنه مىكند هر چند قبل از دخول حرم بميرد . ( مناسك ، مسأله 114 ) .