در غير اين صورت مستطيع نيستيد ( 1 ) و نگهدارى پول لازم نيست .
[ 96 ] س - همسر شهيدى كه داراى دو بچه چهار ساله مىباشد و عملا سرپرستى اين دو بچه را دارد و به عنوان خانوادهء شهيد قرعه حج هم به نام او در آمده است آيا مشار إليها مىتواند مخارج را از مال اين دو صغير بر دارد و مناسك حج را انجام دهد يا خير ؟
ج - نمىتواند مصارف حج را از اموال صغير بردارد .
[ 97 ] س - كسى كه چهار پسر دارد و زن براى همه شان گرفته است ، ( 2 ) و خرج سالانهء خود را هم دارد و قرض هم ندارد ، و با پسرانش درآمدشان يك جا است الان خرج دو نفر را دارند كه به حج بروند ، آيا حج واجب است يا نه ، و اگر واجب شده است آيا تنها بر پدر واجب شده يا بر پسر هم واجب شده است ، و اگر بر پسر هم واجب شده است كدامشان حق اولويت را دارند ؟
ج - كسى كه از مال خودش به مقدار حج دارد و مىتواند به مكه برود و بعد از برگشت زندگانى لايق شأنش را داشته باشد مستطيع است و بايد حج برود . ( 3 )
شرح
( 1 ) - آية الله خامنه اى : نظر ايشان ذيل مسأله 24 گذشت .
آية الله سيستانى : اگر احراز كند كه در سال بعد واجد شرايط خواهد شد لازم است پول را نگه دارد .
آية الله تبريزى : در صورتى كه فقط از طريق ثبت نام مىتوانيد به حج برويد ، چنانچه در اين سال ثبت نام مىشود و اطمينان داريد با ثبت نام مىتوانيد در همين سال به حج برويد ، بايد ثبت نام كنيد و به حج برويد ، و همچنين اگر توانايى رفتن به حج از طريق آزاد را داريد ، مستطيع هستيد و بايد به حج برويد ، و در غير اين دو صورت مستطيع نيستيد و نگهدارى پول لازم نيست .
آية الله صافى : اگر اصل اعلام وقت و اجازه از طرف دولت معلوم نباشد نگهدارى آن لازم نيست و اگر ثبت نام براى حج در امسال معلوم باشد هر چند تاريخ آن هنوز معيّن نشده باشد جواز صرف آن در راه ديگر محلّ تأمّل است . 155 حاشيه آداب و احكام حج .
آية الله غروى : اگر بتواند از راه ديگرى به مكَّه رود مثل سفر به كشورهاى ديگر و از آنجا به حج مىتوان رفت مستطيع بوده و نگهدارى پول لازم است و لو براى سال ديگر . ( تفصيل اين مسأله در ذيل مسأله 23 گذشت ) .
( 2 ) آية الله غروى : در فرض سؤال به دو نفر آنها حج واجب است و اولويّتى در بين نيست و هر كدام را بفرستند حجش صحيح است با ملاحظه رجوع به كفاف .
( 3 ) آية الله بهجت : چون پنج نفر شريك و مالك اين درآمد هستند بر هيچ كدام واجب نيست . ( مستفاد از سؤال 6 مناسك ) آية الله مكارم : يعنى اگر فرضا مال مزبور را تقسيم كنند و حق هر كدام را بدهند ، هر كدام مستطيع است بايد حج برود و